Lucas Cranach werd in Kronach geboren als zoon van de schilder Hans Maler. Hij noemde zich pas later naar zijn geboorteplaats, die destijds Cranach luidde. Zijn kinderen droegen ook deze naam. Hij werd als schilder opgeleid door zijn vader.

In 1501 verhuisde hij naar Wenen en verbleef daar drie jaar. In 1505 ging hij naar Wittenberg om hofschilder te worden van Friedrich de Wijze. Tegen het einde van zijn verblijf in Wenen begon hij zijn werk te signeren als "Lucas Cranach" (Lucas uit Cranach).

Per 6 januari 1508 verkreeg Cranach van zijn opdrachtgever het recht een familiewapen te voeren met een gevleugelde slang. Vermoedelijk in 1512 trouwde hij met Barbara Brengebier († 25 december 1540), die een dochter was van Jobst Brengebier, de burgemeester van Gotha.

Zij hadden samen de volgende kinderen:

Hans Cranach (ca. 1512 - 1537)
Barbara (getrouwd met Christian Brück)
Ursela (1ste huwelijk op 3 mei 1537, 2de huwelijk in 1544 met Georg Dasch)
Anna († 30 juni 1577, getrouwd met Caspar Pfreund)
Lucas Cranach de Jongere (1515-1586)

Hij zat verschillende keren in de gemeenteraad van Wittenberg en werd er burgemeester rond 1543/1545. Per 6 december 1520 mocht hij zich apotheker noemen en was in die tijd de enige apotheker in de stad. Hij dreef handel in waardevolle goederen zoals kruiden, suiker, zoetwaren, wijn en gekleurde bijenwas. Daarnaast had hij een drukkerij en een papierhandel.

In Wittenberg sloot hij vriendschap met Philipp Melanchthon en Maarten Luther. Voor Luther was hij samen met zijn echtgenote op 13 juni 1525 getuige bij diens huwelijk met Katharina von Bora. In 1550 volgde hij zijn opdrachtgever Hertog Johan Frederik de Grootmoedige die in Augsburg in gevangenschap zat. Op 16 oktober 1553 stierf Lucas Cranach op eenentachtigjarige leeftijd in Weimar. Hij werd in die stad begraven op het Jacobskerkhof.
Werken