Reuver; Drs. A. de - Belofte, Boete, Ballingschap - Drie thema'

Schrijver:
Titel: Belofte, Boete, Ballingschap - Drie thema's bij Calvijn
ISBN: 9789063893415
Uitgever: Tol, Boekhandel
Bijzonderheden: Pb., 1978, 143 blz.; Boek in goede onbeschreven staat
Prijs: € 2,95 (Excl. verzendkosten)
Meer info:
Al velen zijn er geweest voor wie de bestudering van de geschriften van Calvijn een ware ontdekkingstocht is geworden. Men vond in die geschriften onvermoede schatten. Inzichten die voor de persoon in kwestie wel niet nieuw waren maar met zulk een kracht en helderheid naar voren zijn gebracht,dat zij bij hem wel de indruk wekten nieuw te zijn.
Ook heeft al menigeen in de geschriften van Calvijn iets bevrijdends gevonden. Bepaalde schema''s, waarvan men de knellende banden soms al an jongsaf had gevoeld, werden al lezend verbroken. Zo kan het dus ook! was dan de reactie, en zelfs meer dan dat: Zo is het ook! Als wij het boekje van drs. A. de Reuver: Belofte, Boete, Ballingschap" (ondertitel: Drie thema''s bij Calvijn) goed gelezen hebben, dan vindt men ook daarin iets van deze gewaarwording van ontdekking en bevrijding.
Calvijn heeft De Reuver dermate aangesproken dat hij al dadelijk in de Inleiding opmerkt: Ik ben van mening dat wij in Calvijn een man van gezag aan het woord horen komen, en dat iiij ook werkelijk veel te zeggen heeft. En ik koester de hoop, dat hij mede door dit boekje deze en gene weet aan te spreken en vooral aan te sporen om de onwankelbare belijdenis der hoop vast te houden". Onmiddellijk daarop zegt dan De Reuver: Van links en rechts vanuit het kamp van een nieuwere" theologie en vanuit de hoek van een hyper-calvinisme" wordt de gemeente van Christus omsingeld. En wie kan ontkennen, dat dit beleg haar allerwegen in verwarring brengt? In dit klimaat van onzekerheid onder allerhande uitvallen kan Calvijns geestelijke zeggenschap en zeggingskracht, dunkt ons, geen geringe steun bieden. Vandaar deze publikatie".

Reeds uit deze eerste woorden kan ieder afleiden dat De Reuver niet slechts een, eventueel interessante, historische studie heeft willen schrijven; hij heeft geschreven met het oog op eigen tijd. Men kan ook zeggen: hij heeft van zich af willen schrijven.

Frontstelling


Zo is dit boekje geplaatst in een zekere frontstelling. Evenwel, zonder aan objectiviteit in te boeten. Want wat men hier vindt is een getrouwe weergave van tal van gedachten van Calvijn. Ieder die ook maar een beetje belezen is in Calvijn zal dat beamen.

Het front van de nieuwere" theologie vindt men vooral in het laatste stuk in dit boek, het stuk dat gaat over de ballingschap". Een kenmerk van alle nieuwe theologie is dat zij de mens kluistert aan wereld en geschiedenis. Maar Calvijn zag in de christen een pelgrim. De Reuver geeft daar sprekende citaten voor. Al was Calvijn geen wereldverachter, gelijk vele oude filosofen dat geweest zijn, hij sprak herhaaldelijk over de overdenking van het toekomende leven, als een wezenskenmerk van de christen. Op dit punt biedt hij tegengif, of beter gezegd: medicijn, tegen de geest van onze tijd, die zich op theologisch gebied maar ook op zovele andere terreinen doet gelden.

Het tweede front waartegen De Reuver zich keert, met behulp van Calvijn, is dat van het hyper-calvinisme. De term duikt de laatste tijd herhaaldelijk op. Men heeft in het verleden ook wel andere termen voor hetzelfde verschijnsel gebruikt. Iedereen zal wel aanvoelen wat er ongeveer mee bedoeld is.

De Reuver noemt er in zijn boekje de volgende kenmerken van. Het is scholastisch, houdt er een bloedarme schematiek op na, het legt de mensen een volgordelijk systeem op, het scheidt de Wet van de genade, ofwel van het Evangelie, het verwijst de mensen tot over de grenspost van de wanhoop, eer zij worden toegelaten tot het rijk der genade, het verspert de mensen de weg tot het heil, het werkt in de prediking met het a priori van de predestinatie, het propageert de zelfbespiegeling, het afdalen in de diepe schachten van de eigen zielegrond, het weerhoudt de mens van het steunen op de beloften Gods en zo van de zekerheid des heils.

Tal van citaten uit de werken van Calvijn worden aangehaald, niet alleen uit de Institutie maar ook uit Calvijns commentaren op de H. Schrift en met name zijn commentaar op de Psalmen, die heel andere, tegenovergestelde geluiden doen horen. De verzoeking is groot ook hier wat van die citaten naar voren te halen, maar men kope en leze zelf het boekje.

Up de keper beschouwd zijn het drie thema''s die steeds weer in dit boekje naar voren komen, even afgedacht van het laatste hoofdstuk dat over het vreemdelingschap van de christen gaat.

Het eerste thema is dat van het Woord Gods en de kracht ervan, met name de betekenis en kracht der beloften Gods, die alleen door het geloof ons eigendom kunnen worden. Calvijn is niet moede geworden met te herhalen, dat wij ons wenden mogen tot het genaderijke Woord van God. Zijn prediking was een prediking van de beloften Gods. Nergens is zekerheid te vinden dan alleen daar. Want God is de betrouwbare God. Zijn eer is ermee gemoeid.

In Zijn Evangelie biedt God allen het heil aan. Calvijn zegt herhaaldelijk: allen zonder onderscheid. Is er dan niet een uitverkiezing? Zeker wel! En nu geef ik toch een citaat van Calvijn, ontleend aan dit boekje: ,,Iedereen die de tot zich komende nodiging ernstig neemt, is verkoren; want hij zou haar niet ernstig nemen, als hij niet verkoren was" (blz. 39).

Is het geloof dat op deze beloften correspondeert dan een kille, louter verstandelijke redenering? De Reuver herhaalt voortdurend, en met recht, dat dat beslist niet het geval is. Dit geloof is door en door levend. Het is een de mens herscheppend geloof, en anders is het die naam niet waard. Het is ook een geloof dat zijn aanvechtingen kent. En dan is het soms een zich beroepen op God tegen God. Ik was dit zelfbij Calvijn nog nooit tegengekomen, maar las het nu in dit boekje (blz. 83), en het trof mij, omdat deze aanvechting ook bij Luther zoveel aandacht heeft gehad en hij dan op dezelfde wijze het geloof omschrijft.

Berouw


Het tweede thema is dat van het ware berouw, ofwel de bekering tot God. Bij Calvijn is zondekennis onafscheidelijk verbonden aan het geloof, terecht heeft De Reuver dat benadrukt. Wie daar een heel duidelijk voorbeeld van wil hebben, dat overigens in dit boekje niet genoemd wordt, moet maar eens lezen Calvijns commentaar op Handelingen 8, op de woorden die Petrus sprak tot Simon de tovenaar. Daar verwerpt Calvijn heel nadrukkelijk een prediking van de wet zonder tegelijk (simul, in het Latijn) de zondaar het Evangelie, de genade voor te houden . Zelfs de meest verharde zondaar, en mensen gelijk Simon de tovenaar, mag men niet alleen maar vernederen, men moet ze met de ene hand vernederen en met de andere oprichten.

Calvijn waarschuwt ook, gelijk De Reuver terecht opmerkt, dat men in de droefheid over de zonde maat moet houden (blz. 52).

Hiermee is niets afgedaan van de "ernst van de toorn Gods, en van de rechterstoel Gods, het probleem is alleen: of dat het enige mag zijn, en of het eigen, zelfstandige waarde heeft, los van het Evangelie.

Er kan nooit sprake zijn van een ware bekering en een waar berouw als zij niet stoelen op de wortel des geloofs. Boete, berouw, bekering en geloof gaan samen op (blz. 93). Zonder geloof is alles te kort en alles te smal.

Het derde thema is dat van de roeping en de verkiezing. Calvijn was de man van de dubbele predestinatie. Hij heeft daarvaii geen nagelschrapsel ooit prijsgegeven. En gewis heeft hetgeen de Schrift leert over de verkiezing en de verwerping op enigerlei wijze ook gefunctioneerd in Calvijns prediking. Hij heeft geweten van gelovigen en ongelovigen, verkorenen en verworpenen; en zijn prediking ging aan deze realiteit niet voorbij. Maar iets anders is of zij dermate zijn prediking beheerst heeft dat niet meer onverkort aan allen het Evangelie kon worden gepreekt, en dan moet men zeggen: Neen! Omdat Calvijn geen scholasticus was. Omdat Calvijn, zoals De Reuver opmerkt, in zijn theologie en in zijn prediking de bloedwarme beweeglijkheid van de Schrift laat weerspiegelen (blz. 49).
Vandaar dat Calvijn ook wel het begrippenpaar uitwendige en inwendige roeping gebruikt, hoewel hij liever spreekt van een tweevoudige roeping, maar die dan afleidt uit het effect, de uitwerking van de prediking, die de een een reuke des levens ten leven en de ander een reuke des doods ten dode blijkt te zijn. De Reuver schrijft: ,,Zo werpt hij deze onderscheiding dan ook nooit a priori als barricade voor de voeten van hen die tot Christus willen komen, alsof het nog lang niet zeker zou zijn, of Hij hen wel zou willen ontvangen, maar hij duidt er a posteriori het verschil in werking van het Evangelie mee aan" (blz. 39).

Wij waarderen het zeer dat De Reuver deze dingen eens op de hem eigen wijze naar voren heeft willen brengen. Ik zeg: op de hem eigen wijze. Sterk gemotiveerd, in een zeer beweeglijke stijl. De Reuver schrijft levend, sprankelend, en dat is het belangrijkste spiritueel, geestelijk. Hij heeft het bevindelijke van Calvijn in zich opgenomen, een bevindelijkheid van eigen soort, op hoog niveau, door en door bijbels!

Ik heb op dit boekje eigenlijk geen kritiek; alleen zou ik De Reuver willen vragen op een paar punten wat verder door te denken.

Ergens lees ik in zijn boekje, dat Calvijn bepaald niet wil dat wij ons tevreden zouden stellen met een alleszins rechtzinnig soort geloof in de historische betrouwbaarheid van de Bijbel (blz. 21). Ik zeg dan: Akkoord! Evenwel, deze historische betrouwbaarheid stond intussen voor hem toch wel vast. Bij Calvijn geen louter verstandelijk autoriteitsgeloof en toch wel een hartelijke erkenning van de autoriteit van de Schrift. Beide kunnen samengaan en in de bezinning op Calvijn en heel de Reformatie zal dat verwerkt moeten worden.

Even verderop zegt De Reuver, dat er bij Calvijn sprake is van een wederzijdse correlatie, dat wil zeggen betrokkenheid van Woord en geloof (blz. 22). Ook dat is waar. En toch heb ik wat huiver voor het woord correlatie. Wie het gebruikt mag naar mijn gevoelen toch wel duidelijk laten uitkomen dat het Woord heel wat meer bevat dan het geloof kan omvatten.

Mogelijk kunnen wij het zo formuleren, dat Calvijn zeer zeker geen scholasticus was, maar toch wel meer dogmaticus dan men soms veronderstelt.

In ieder geval was zijn theologie geen chaos. Er lopen lijnen doorheen. En al kende hij niet het dwangmatige van de volgorden: eerst dit en dan dat, hij kende toch wel bepaalde volgorden waar hij niet van wilde afwijken.

Men is met Calvijn niet zo gauw klaar. Men moet lang naar hem luisteren. Maar hiermee wil ik allerminst zeggen, dat De Reuver dat niet gedaan heeft. Integendeel. Zijn boekje kwam bij mij over als een getrouwe weergave van Calvijns gedachten op die punten waar het over gaat; en wat meer is als een getuigenis van een diepe innerlijke, geestelijke verbondenheid met Calvijn en daardoor: met heel de Reformatie!
Verder lezen

Goed boek - Zeeland

Goed boek - Zeeland uit 's-Gravenpolder

Afbeeldingen (Klik om te vergroten)

Reuver; Drs. A. de - Belofte, Boete, Ballingschap - Drie thema's bij Calvijn Reuver; Drs. A. de - Belofte, Boete, Ballingschap - Drie thema's bij Calvijn

Voer uw gegevens hieronder in om deze titel te bestellen bij Goed boek - Zeeland

Stuur mij de Boekwinkeltjes nieuwsbrief
De captcha wordt geladen. Een ogenblik geduld...
Op het bezoeken van onze website, zo ook het plaatsen van een bestelling, zijn onze Algemene voorwaarden van toepassing.

Het huisnummer is ook opgegeven in het straat veld. Gelieve controleren of de velden straat en huisnummer correct zijn opgegeven.

Straat:
Nummer:

De captcha wordt geladen. Een ogenblik geduld...
 
  • Alle boeken zijn compleet en verkeren in normale antiquarische staat, tenzij anders beschreven. Kleine onvolkomenheden, zoals een ingeplakte ex-libris of een naam op het schutblad, zijn niet altijd vermeld
  • U handelt deze order direct af met Goed boek - Zeeland
  • Na uw bestelling ontvangen u en Goed boek - Zeeland een bevestiging per e-mail. In de e-mail staan de naam, adres, woonplaats en telefoonnummer van Goed boek - Zeeland vermeld
  • De Koper betaalt de verzendkosten, tenzij anders overeen gekomen
  • Goed boek - Zeeland kan betaling vooraf vragen
  • Boekwinkeltjes.nl probeert Kopers en Verkopers tot elkaar te brengen. Boekwinkeltjes.nl is echter nimmer partij bij een overeenkomst die gesloten wordt tussen Koper en Verkoper door gebruikmaking van de site. Als u een geschil hebt met één of meer gebruikers, dient u dit zelf op te lossen. U vrijwaart Boekwinkeltjes.nl van enigerlei vorderingen, aanspraken op schadevergoeding en dergelijke, verband houdende met dergelijke geschillen.

Onthoud mijn gegevens

Veilig, snel en eenvoudig bestellingen plaatsen?

Registreer u vrijblijvend als koper!

Veiligheidscode

Uitleg over de veiligheidscode en instellingen

Wijzig veiligheidscode-instellingen

Besteld, hoe nu verder?

Nadat u een bestelling heeft geplaatst wordt er een bevestiging per e-mail verzonden naar u en de verkoper.
De verkoper zal binnen 3 werkdagen contact met u opnemen om de koop verder af te handelen. Afhankelijk van uw locatie heeft u in de meeste gevallen binnen 2 dagen uw bestelling in huis.