Bob Smalhout benadert maatschappelijke problemen zoals hij patiënten onderzoekt. Hij observeert nauwkeurig, stelt essentie vragen, tast het ziekteproces af en komt tot een diagnose. Alleen de therapie kan hij niet persoonlijk voor zijn rekening nemen. Want maatschappelijke kwalen zijn niet, zoals bij een patiënt , met een recept of een chirurgische ingreep te corrigeren. Maar hij doet wel therapeutische voorstellen, in de hoop dat die ergens in onze samenleving zullen worden opgepikt. Voor honderdduizenden dagbladlezers is Smalhout door zijn columns in de loop der jaren 'de dokter van De Telegraaf geworden. Zij sturen hem dan ook duizenden brieven over hun sociale of medische zorgen. Al die brieven geven een onthullend inzicht in wat er zich op allerlei gebieden t in onze maatschappij afspeelt. In zijn columns levert Smalhout kritiek op de algehele verloedering in ons land. De huichelachtige politieke correctheid, de pseudo-progressieve idee de ladelichtende EU-politici, het zakkenvullend onbenul van het management en het uitgeholde onderwijs. Maar daartegenover staan weer de voorbeelden van simpele, gewone mensen die door hun bijzondere toewijding, zorg en liefde de kurk zijn waarop onze maatschappij, goddank, moreel blijft drijven.
Met de Hollandse slag, de titel van deze bundel, is de kop boven een column die de tragische ziektegeschiedenis van een doodzieke hartpatiënt beschrijft. Die moest door Nederlandse bureaucratie en medische lamlendigheid zo lang op een levensreddende operatie wachten, dat zij uiteindelijk op kerstavond thuis dood neerviel. De tragiek was dat een Frans ziekenhuis haar drie maanden eerder had aangeboden de operatie binnen twee dagen uit te voeren. De patiënt gaf echter geheel ten onrechte de voorkeur aan de Nederlandse gezondheidszorg. Dat kostte haar het leven. Al meer dan twaalf jaar schrijft prof. dr. Bob Smalhout elke week een column in het dagblad De Telegraaf. Zijn vaste zaterdagse bijdrage heeft als algemene titel 'Op het scherp van de snede'. Ook deze negende bundel met columns is samengesteld door René Steenhorst, medisch journalist van De Telegraaf.