Jarenlang waren vier Amsterdamse wereldmusea wegens verbouwing gesloten. Dat vond iedereen stom. Maar niemand kon er iets aan doen - 'daar ga ik niet over' is al eeuwenlang het motto van de BV Nederland. En ze zijn toch weer open? Nou dan. Toch is Nederland juist door gebrek aan leiderschap en zwak centraal bestuur al meer dan vijf eeuwen ongekend welvarend. De horizontale samenleving nodigt ieder uit het zijne van alles te zeggen, wat resulteert in een enorme ideeënrijkdom. We zijn ook uitermate bedreven geraakt in het bereiken van compromissen en draagvlakken. Maar spruiten zulke gedragsvormen vanzelf voort uit de nederzettingsgeschiedenis of zijn ze door ons gecreëerd? Het poldermodel komt toch niet uit de lucht vallen? En gaat het eigenlijk nog wel goed? Traag bestuur, veel regels, ontduiken van verantwoordelijkheid, managementcultuur, gebrek aan coördinatie en controle op de uitvoering van beleid dreigen ons welvaartmodel te smoren. Een verkenning van de cultuurhistorische achtergronden kan meer inzicht geven. Of maakt iedereen dat zelf wel uit?

Herman Pleij is hoogleraar middeleeuwse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Hij publiceerde in 2013 Meer zuurs dan zoets. Refreinen en rondelen van Anna Bijns, en in 2011 Anna Bijns, van Antwerpen. Pleij heeft een bijzondere belangstelling voor de cultuurhistorische achtergronden van de nationale identiteitsvorming //

Recensie(s) :
Al sinds 2010 is historicus en tv-persoonlijkheid Herman Pleij (1943) bezig met het denken en schrijven over de Nederlandse identiteit en mentaliteit. In dit boek vertelt hij op smakelijke, voortvarende en humoristische wijze over zijn verkenningstocht naar wat de Nederlanders kenmerkt en dat vanuit cultuurhistorisch perspectief. Wat er zoal aan de orde komt, is het gevoel van gewoon willen zijn en geen kapsones, de behoefte aan een gezamenlijke identiteit, tolerantie, het gevecht met het water, de directheid in ons gedrag, gematigdheid, compromisbereidheid en pragmatisme, saamhorigheid, gezelligheid en gemeenschapsgevoel en de neiging tot kankeren, die overigens tot zelfreiniging kan leiden. Om aan te geven dat Pleij serieus bezig is met dit thema, besluit zijn boek met een uitgebreide verantwoording, bestaande uit een beredeneerde bibliografie. Een index besluit deze prettig leesbare uitgave, die bovendien is geïllustreerd met zwart-witfoto's en -tekeningen plus een katern schilderijen en affiches in kleur.