De roman Het dal van Hinnom heeft mij diep getroffen. Eerst en vooral is het een aangrijpende belijdenis van een tijdgeest. Ruyslinck behoort tot de generatie die, opgegroeid in de oorlog, haar plaats niet vindt op deze aarde. Overal, in het eigen lichaam, in de medemensen en in de maatschappij, ziet hij de ontbinding kankeren. Dit wordt voor hem een metafysisch probleem. Tegenover de onvolmaaktheid van de mens, de beperktheden van het en de dood, voelt de auteur enkel leven, het lijden wanhoop. Mooi is echter dat Ruyslinck zich bij dat negatieve niet wil neerleggen. Hij vermeit zich niet in de zinloosheid. Het hele boek door poogt hij de hoop over dewanhoop te laten zegevieren.
Het werk heeft mij echter niet getroffen om deze menselijke achtergrond. Ruyslinck is daarbij begaafd met een grote vormkracht om zijn levensvisie gestalte te geven. Ruyslinck schept vanuit dit sterk negatief levensgevoel een geheel eigen sfeer, schrikwekkend en fascinerend tegelijk, ongeveer zoals de doeken van Jeroen Bosch. Ruyslincks zwartgalligheid is zo intens en zo vindingrijk dat wij de realiteit volledig vergeten. De personages zijn een voor een mismaakt, lelijk, schurftig, eczeemachtig, verminkt naar lichaam en ziel. Ruyslincks werk lezen is het mensdom bekijken in een bolle spiegel: de mens wordt gedeformeerd tot een lachwekkende lelijkheid. Daarbij wordt de doodsgedachte zo overvloedig in het licht gesteld dat zij eveneens een vreemdsoortige galgenhumor wekt. Het hinnomsdal is een reusachtig knekelveld uit het oude testament. De term kreeg later de betekenis: toegang tot de hel. Begrafenis- en kerkhofscènes vormen schering en inslag in dit werk waarvan de hoofdpersoon boven een begrafenisondernemer woont en later zelf kerkhofwachter wordt.
Het werk is goed gebouwd en toch weer op een heel andere manier dan een gewone roman. Ruyslinck maakt zoveel gebruik van het toeval dat het een bekoring op zichzelf wordt in deze fantastische wereld het lot telkens een handje te zien toesteken. De beheerste en toch zeer vlotte stijl, die van fantastisch-surrealistisch naar koel-observerend en grimmig-ironisch varieert, is zeker niet de minste kwaliteit van deze roman. In onze Nederlandse letterkunde neemt het werk van Ward Ruyslinck een zeer originele plaats in. Het dal van Hinnom is de glanzende bevestiging van zijn groot talent.

Lieve Scheer