The Sky is the Limit. Het landschap in de Nederlanden. Deze expo presenteert de beste 16e en 17e-eeuwse landschappen uit de collecties van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) en het Museum Rockoxhuis. De Gemaldegalerie Alte Meister van Dresden geeft uitzonderlijk 20 werken in bruikleen. Na de succesvolle stillevententoonstelling rond kunstenares Clara Peeters vorig jaar focust Het Gulden Cabinet in het Museum Rockoxhuis dit voorjaar op 16de- en 17de-eeuwse landschappen. The Sky is the Limit brengt topwerken van het genre samen van kunstenaars als Joachim Patinir, Pieter Bruegel I, Joos de Momper II, Jan Brueghel I, Paul Bril, Roelant Savery en Salomon van Ruysdael. In totaal gaat het om zo'n veertig schilderijen en tekeningen uit de twee Antwerpse collecties, en ruim 20 werken uit Dresden. Als hedendaags contrapunt wordt de intrigerende video Travel van David Claerbout getoond. The Sky is the Limit toont hoe landschappen tijdens de 16de en 17de eeuw de kunstmarkt veroveren. Het genre ontstaat pas in de 16de eeuw: aanvankelijk schilderen kunstenaars landschappen als achtergrond voor Bijbelse of mythologische taferelen. Joachim Patinir (1475/80 - 1515/24) wordt beschouwd al de vader van het genre. In de tentoonstelling hangt het unieke Landschap met de vlucht naar Egypte: een postkaart avant la lettre (1516/17). Albrecht Durer noemt Patinir ?der gut landschaft maler'. Het is de eerste vermelding van het woord ?landschap' in de Duitse taal. De heilige familie vlucht in een fictief landschap, dat grillige rotsen uit het Maasland verenigt met schilderachtige Vlaamse boerderijen en met een mistige Italiaanse kustlijn. Typisch voor deze vroege panoramalandschappen uit 1540-1550 zijn het vogelperspectief en het gebruik van coulissen in achtereenvolgens bruine, groene en blauwe tinten om diepte te creeren. De expo toont ook uitzonderlijk Landschap met pelgrims van Pieter Bruegel I (ca. 1525-1569). Deze pentekening op papier is zeer fragiel en mag maar zelden tentoongesteld worden. Ondanks de kwetsbare staat is het een van de belangrijkste landschapstekeningen van Bruegel. Pieter Bruegel I is ongetwijfeld de meest volledige landschapsschilder van zijn tijd. Hij brengt vernieuwing in de traditie die sinds Patinir quasi ongewijzigd was gebleven. Hij tekent en schildert de natuur op een meer natuurlijke wijze. In zijn werken brengt hij met oog voor detail natuurelementen zoals rotsen, bossen en water samen tot een organisch tafereel. Bruegel verbleef tussen 1552 en 1554 in Italie, maar vooral de Alpen bleven hem bij. Van deze reis zijn ongeveer 30 tekeningen met landschapsmotieven bewaard. Landschap met pelgrims is een ontwerp voor een prent die rond 1555 bij de Antwerpse uitgever Hieronymus Cock werd gepubliceerd. In tegenstelling tot de duurdere schilderijen vonden prenten een afzetmarkt bij een ruimer publiek, zodat het genre meer bekendheid kreeg. Stedelingen waren zonder twijfel geinteresseerd in de mooie berggezichten die ze zelf nooit hadden gezien.