Vertaling: Jan van der Haar
Oorspronkelijke titel: Mysterium. La tetralogia di Moebius. Storie a due volti
De roman 'Versluiering' is de andere kant van het verhaal.
Met bibliografie
2e druk
Mysterium is het vierde deel uit de zevendelige romancyclus rond castraatzanger , diplomaat en spion Atto Melani (1626-1714).
In elk deel onthullen de schrijvers historische feiten die een nieuw licht werpen op de geschiedenis van Europa.

Atto Melani (1626 - 1714) was een Italiaanse abbé, castraatzanger, diplomaat en spion van de Zonnekoning.
Atto was de derde van de zeven kinderen van de klokkenluider van de duomo van Pistoia. Omdat de jongen een mooie stem had werd hij als kind gecastreerd om castraatzanger te kunnen worden. Atto werd inderdaad een gevierd zanger en trad op aan het Franse hof.
De jongeman bevond zich in het gevolg van de twaalf jaar jongere koning Lodewijk XIV toen deze tussen 1648 en 1653 werd geconfronteerd werd met de "Frondes", opstanden in Parijs en in de provincies, en zijn hoofdstad enige tijd moest ontvluchten. Ondanks enige breuken en ruzies bleef Lodewijk Atto tot aan het eind van zijn leven min of meer vertrouwen.
Atto's zang en meer nog zijn intellect trokken de aandacht van de geslepen kardinaal Mazarin die een zingende spion, een man die zonder verdenking te wekken veel kon reizen en alle vorstenhoven kon bezoeken, goed kon gebruiken.
Wanneer zijn vriend Nicolas Fouquet in ongenade valt, en Lodewijk XIV al diens documenten laat analyseren, komt uit dat Melani brieven van Lodewijk gekopieerd heeft. De woede van de koning voor deze vertrouwensbreuk deed Melani naar Rome uitwijken, waar hij verder diensten aan de kroon leverde. De Franse koning beëindigde de opgelegde vijftienjarige verbanning in 1667 als blijk van waardering voor de verkiezing van de, mede door Melanis toedoen gekozen, Fransgezinde Paus Clemens IX. De dankbaarheid van de koning leverde ook nog de titel van abbé de Beaubec op en een jaargeld.
Lodewijk XIV gebruikte de Abbé Melani als geheim agent in Rome. Atto moest daar in opdracht van de koning de conclaven beïnvloeden. Er was de Franse vorst veel aan gelegen om aan Frankrijk gebonden, of door Frankrijk gekochte, kardinalen op de Pauselijke troon te zien.
Voor zijn meester schreef Melani in 1700 het in de bibliotheek van de Franse senaat bewaard gebleven memorandum met de titel "Mémoires secrets contenant les événements plus notables des quatre derniers conclaves" waarin hij, zoals de titel al aangeeft, de koning uitlegt wat er op de vier laatste conclaven is voorgevallen.
Abbé Melani stierf, schatrijk en door de Doge van Venetië geadeld voor zijn goede diensten in een conflict tussen die republiek en Lucca, in Parijs. Een geplande reis naar zijn uitgebreide landgoederen bij Pistoia kon de 88-jarige niet meer aanvangen. Zijn grafmonument in de Basilique de Notre-Dame-des-Victoires heeft de plunderingen en beschadigingen van de Franse Revolutie en de Commune niet overleefd.
Memorandum
Atto Melani lijkt niet erg vroom te zijn geweest. Het bewaard gebleven memorandum begint met de vaststelling dat "het Pauselijk Hof van Rome veel middelen tot haar beschikking heeft en beschikt over oneindige hulpbronnen. Onder het mom van het geloof heeft het enorme macht over de zwakke, platte en vrome geesten".
Het memorandum ademt de geest van Machiavelli of, zo men wil, het cynisme van Voltaire. Van de kardinalen schrijft hij dat zij allen "klaar staan om alles op te offeren voor ambitie, eigenbelang en wraak". Over standvastigheid merkt hij op dat "die niet altijd een deugd [is]. Wie het slachtoffer is van een standvastig temperament richt de wereld liever te gronde dan dat hij zijn standpunt verandert". Ook zijn opmerking dat "beroepsmatige beoefenaars van devotie gevaarlijker zijn dan iemand [het gaat ook hier over kardinalen] die geen enkele devotie laat zien" is veelzeggend.

Rita Monaldi (1966) en Francesco Sorti (1964) vormen een Italiaans echtpaar en schrijversduo dat historische romans publiceert. Ze hebben aangekondigd een zevendelige reeks boeken te schrijven, met in elk deel een historische onthulling. De eerste vier delen zijn reeds uitgekomen: Imprimatur (2002), Secretum (2004), Veritas (2006) en Mysterium (2011). De eerste twee boeken hadden internationaal veel succes, maar deden ook stof opwaaien omdat ze volgens de auteurs Vaticaan onwelgevallig waren.
Rita Monaldi is afgestudeerd classica en gespecialiseerd in godsdienstgeschiedenis.
Francesco Sorti is musicoloog, gespecialiseerd in de periode van de barok. Hij schreef een proefschrift over de opera in het Rome van de 17e eeuw.
Monaldi en Sorti schrijven historische romans. Voorafgaand aan publicatie heeft het echtpaar uitvoerig historisch onderzoek gedaan, onder meer in verschillende Europese archieven. In totaal deden zij zeven jaar bronnenonderzoek en schreven ze drie jaar aan Imprimatur. Voor hun boeken maakte het echtpaar zo veel mogelijk gebruik van authentieke bronnen, zoals recepten voor gerechten en medicijnen rechtstreeks overgenomen uit 17e-eeuwse boeken.
Imprimatur deed in Italië veel stof opwaaien, omdat het boek schadelijk zou zijn voor het imago van paus Innocentius XI en het Vaticaan. Het boek beleefde wel een groot succes in veel Europese landen; in totaal werden meer dan 250.000 exemplaren verkocht. Naar eigen zeggen werkte hun eigen uitgever hen, op aandringen van het Vaticaan, tegen bij publicatie van Imprimatur, waarna Monaldi en Sorti besloten te verhuizen naar Wenen. Het tweede deel, Secretum, werd voorlopig niet uitgegeven in Italië en kwam in 2004 als eerste uit in Nederland. Het derde deel, Veritas, verscheen in oktober 2006, en speelt zich af in Wenen.
(bron: Wikipedia)

historische roman