ISBN 285108013X Lichtjes vlekkig.
Giovanni Battista Piranesi (Mogliano Veneto, 4 oktober 1720 - Rome, 9 november 1778) was een Italiaanse graficus, die bekend werd door zijn stadsgezichten van Rome, gravuren en etsen van imaginaire kerkers.
Piranesi hield zich ook bezig met archeologie en huldigde daarbij denkbeelden die tegenwoordig niet meer worden aangehangen. Hij was bovendien werkzaam als architect, ontwerper en auteur.
Piranesi is bekend geworden door zijn grootformaat etsen van stadsgezichten van Rome en gesublimeerde studies van de antieke Romeinse architectuur. Zijn Carceri (kerkers) behoren door hun originele en fantasierijke uitwerking tot een novum in de etskunst. Hij wordt mede door zijn polemische geschriften gezien als een belangrijke intellectuele figuur uit het 18de-eeuwse Rome. Piranesi had een niet geringe invloed op het neoclassicisme.
Piranesi was zeer productief en maakte meer dan 2000 tekeningen, waarvan er 600 à 700 bewaard zijn gebleven. Deze prenten kunnen in kwaliteit variëren tussen vluchtige schetsen en nauwkeurig uitgewerkte werktekeningen op ware grootte of vakkundig afgewerkte verkoopexemplaren. De prenten staan met hun ruïnen, hun bedachte reconstructies van Romeinse gebouwen, van standbeelden en van ornamenten in het teken van het 18e-eeuwse neoclassicisme. Door het gebruik van ongewone verhoudingen en ongebruikelijke perspectieven stralen ze een zekere grandeur uit. Piranesi wordt beschouwd als een der beste en meest veelzijdige topografische tekenaars van de 18de eeuw. Piranesi had een nieuwe visie op de kunst en technologie van het antieke Rome. Zijn architecturale ontwerpen hadden invloed op het neoclassicisme in Europa hoewel slechts weinige ervan ook uitgevoerd werden. Hij gaf zijn interpretatie van de Romeinse cultuur weer in een reeks geschriften, die zowel schrijvers en dichters als artiesten en ontwerpers hebben beïnvloed.
Piranesi heeft gedurende zijn leven 1028 platen geëtst, van grootse stadsgezichten tot vignetten en sierletters. Hij had een individuele stijl ontwikkeld die zich bewoog tussen de uitersten van een rococo­fantasie, met haar rechtlijnigheid en haar subtiele nuances en het romantisch classicisme met zijn harde groeven en krachtige tonaliteit. Van deze platen werden een groot aantal afdrukken gemaakt die gretig aftrek vonden. Deze etsen worden ook nu nog gewaardeerd en worden niet alleen veelvuldig als wanddecoratie gebruikt maar krijgen ook nu nog veel aandacht gedurende de opleiding tot ingenieur-architect aan de Universiteit Gent.
Invloed
Reeds in zijn eigen tijd hadden zijn etsen en gravuren grote faam verworven in Europa en werd hij beschouwd als een der grootste architecturale kunstenaars ooit.[9] In 1771 beschreef de Engelse schrijver en politicus Horace Walpole het werk van Piranesi aan zijn landgenoten met de quote:
"Bestudeer de sublieme dromen van Piranesi die een visie op Rome heeft bedacht die nog verder gaat dan toen Rome op zijn hoogtepunt stond. Net zo wild als Salvator Rosa, heftig als Michelangelo en overdadig als Rubens heeft hij scènes bedacht die de geometrie tarten en je tot het uiterste drijven om te realiseren"
De verwarrende en fantastische ervaringen die deze gravuren oproepen, werden ook een belangrijke inspiratiebron voor de 19de-eeuwse romantiek, zoals bij de Engelse auteurs William Beckford, Samuel Taylor Coleridge en Thomas de Quincey. Hun invloed is ook te bemerken bij een aantal Franse schrijvers, van Honoré de Balzac, Victor Hugo en Théophile Gautier tot Charles Baudelaire, Stéphane Mallarmé en zelfs Marcel Proust. Ook enkele Amerikaanse schrijvers vinden inspiratie in deze werken: Edgar Allan Poe en Herman Melville. Men herkent ook Piranesi's invloed in het surrealisme van de 20e eeuw en in de onmogelijke constructies van M.C. Escher.
Zelfs zijn er films waarin de invloed van deze gravuren is terug te vinden: Metropolis van Fritz Lang (1926) en The Third Man van Carol Reed (1949). En ook nu nog staat Piranesi in de belangstelling; bij de verfilming van Harry Mulisch' De ontdekking van de hemel was het decor van de hemel op zijn werk geïnspireerd.
De Engelse componist Brian Ferneyhough schreef in 1982 het werk Carceri d'Invenzione, gebaseerd op de gravuren van Piranesi.
Piranesi inspireerde François Schuiten en Benoît Peeters in hun stripboekenserie De Duistere Steden.
Van 9 februari tot en met 18 mei 2008 bracht Teylers Museum in de tentoonstelling De droom van Piranesi. Eeuwig modern design voor het eerst in Europa Piranesi's betekenis en invloed als ontwerper voor het voetlicht. Bruiklenen (meubelstukken, tekeningen, etsen en boeken van Piranesi en zijn navolgers), afkomstig van drie continenten, waren voor even bij elkaar te zien.
Van 20 september 2008 tot en met 18 januari 2009 was een belangrijk deel van Piranesi's werk te zien in het Museum voor Schone Kunsten in Gent.
(Wikipedia)