Omstreeks 1500 ontvangt de Brusselse stadsdichter en rederijker Jan Smeken († 1517) de opdracht tot het schrijven van een mirakelspel over het Sacrament van Niervaert. Het wordt een toneelstuk waarmee Breda in literaire kring nog altijd internationale bekendheid geniet. De tekst is integraal bewaard gebleven in een verzamelhandschrift in het Bredase stadsarchief. \nVoor Nederland is het stuk extra bijzonder omdat vroege leden van het geslacht Nassau er in voorkomen. \n\nHet Spel van het Sacrament van Niervaert vertelt de geschiedenis van de wonderbaarlijke hostie van Niervaert (Klundert) die omstreeks het jaar 1300 door de boer Jan Bautoen en twee vrouwen in het veen is gevonden en waaraan spoedig wonderbare gebedsverhoringen zijn toegeschreven. Voorts hoe de wonderhostie door een hoge clericus heimelijk is beproefd en hoe deze in 1449 door Jan IV van Nassau is overgebracht naar de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Breda. \n\nJan Smeken voert in zijn toneelstuk twee duivels op die de mensen misleiden. Slagen zij niet in hun snode plannen, dan vloeken ze er stevig op los. Deze dramatische en ironische passages vormen een schril contrast met het heilige onderwerp van dit toneelstuk. Ze zorgen echter ook voor een komische noot. \n\nDit boek bevat een vertaling van het toneelstuk in hedendaags Nederlands door Willem Kuiper en Ludo Jongen en een kritische editie van het zestiende-eeuwse handschrift door Willem Kuiper. Hun werk maakt de inhoud van dit ruim 500 jaar oude toneelstuk heden toegankelijk voor een breed publiek.