Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters . ( De beoefening van inzicht, meditatie en handelen : een verhandeling deugdzaam in het begin, midden en eind . ) In dit boek dagen twee vermaarde Tibetaans boeddhistische leraren van de negentiende en- twintigste eeuw ons uit om kritisch onze materialistische bezigheden te onderzoeken en zorgvuldig na te denken over hoe we de rest van ons leven willen doorbrengen. Tegelijkertijd verschaffen zij praktische leiding voor het volgen van het boeddhistische pad, beginnend met de meest basale motivatie en uitmondend in de directe ervaring van de werkelijkheid die voorbij gaat aan de in begrippen denkende geest.

De basistekst is een meesterlijke les in versvorm geschreven in de negentiende eeuw door Patrul Rinpoche, één van de meest markante leraren van zijn tijd. In het begeleidend commentaar zet Dilgo Khyentse Rinpoche (1910-1991) - houder van de overlevering van de Nyingma school en één van de grootste vertolkers van de dharma in Europa en Noord Amerika - de tekst uiteen met zijn karakteristieke mededogen en niets aan duidelijkheid overlatende grondigheid. De frisse en doordringende verzen van Patrul Rinpoche vormen samen met de nuchtere commentaren van Dilgo Khyentse Rinpoche een beknopt geheel dat ongewoon volledig is op dit gebied.

De geest creërt zowel samsara als nirvana. Toch stelt het niet veel voor - het zijn alleen maar gedachten. Als je gedachten eenmaal herkent als leeg, zal de geest niet langer de macht hebben je te misleiden. Maar zolang je je bedrieglijke gedachten voor waar aanziet, zullen ze je meedogenloos blijven kwellen, zoals ze al gedurende ontelbare eerdere levens hebben gedaan. Om controle te krijgen over de geest, dien je je bewust te zijn van wat te doen en wat te vermijden, en tevens dien je heel alert en waakzaam te zijn, je gedachten, woorden en daden voortdurend in het oog houdend.

Mensen zeggen altijd, 'Mediteer! Mediteer!' maar wat is de zin van mediteren tenzij je een standvastig en ondubbelzinnig begrip van het inzicht in leegte tot stand hebt gebracht? Er niet in slagen de lege aard van geest te herkennen is nou net de werkelijke bron van samsara. Deze lege aard, met zijn onafscheidelijke mededogen, wordt herkend wanneer de geest, vrij van de invloed van gedachten, doordrongen raakt van het eenvoudige besef van het heden .