Was de ontwikkelingspsychologie aanvankelijk vooral een kinder- en jeugdpsychologie, sinds de jaren zestig is er een toenemende bemoeienis met de periode daarna te constateren. Deze verschuiving heeft twee belangrijke consequenties. Allereerst krijgt de ontwikkelingspsycholoog te maken met nieuwe en andersoortige problemen. Wat is, bijvoorbeeld, de ontwikkelingspsychologische betekenis van thema's als gezinsvorming en werk in de volwassenheid of wat betekent het als het fysieke en intellectuele functioneren op latere leeftijd in flexibiliteit afnemen of zelfs ernstig beperkt worden en hoe algemeen zijn deze tendensen in de levensloop? Daarnaast maakt het denken over ontwikkeling in een levensloopperspectief een andere conceptualisering van ontwikkeling nodig, die op belangrijke punten verschilt van wat we klassieke ontwikkelingspsychologie noemen. De menselijke levensloop wordt in dit boek niet opgevat als een gedetermineerd proces, maar als het resultaat van een actieve constructie door het ontwikkelende individu zelf, waarbij het zogenaamde persoonlijke wereldbeeld als een belangrijk ordeningsprincipe is voorgesteld. Het persoonlijk wereldbeeld heeft betrekking op de wijze waarop mensen de werkelijkheid waarnemen en kennis over de werkelijkheid organiseren en interpreteren. Dit boek is enerzijds een inleiding in de levenslooppsychologie, anderzijds een bijdrage aan het denken over de conceptualisering van psychologische ontwikkeling in een levensloopperspectief
Recensie(s)




De klassieke ontwikkelingspsychologie legt vooral de nadruk op de periodes van het jonge kind tot de volwassenheid. In de levenslooppsychologie gaat het minder om abstracte, algemeen geldende wetmatigheden, die te constateren zijn, maar meer om de invloed die het individu zelf heeft op de loop van zijn leven, in samenhang met het wereldbeeld en het zelfbeeld, dat ontwikkeld is. De eerste vier hoofdstukken behandelen de structurele momenten in de levensloop en het verschil tussen de twee genoemde benaderingen en zijn vrij theoretisch van aard. Het tweede deel omvat de chronologische ontwikkelingsstadia van baby tot en met de ouderdom, aangevuld met de prenatale fase en de dood en geeft een indrukwekkend beeld van wat via onderzoek en theorievorming al bekend is. In het laatste deel wordt getracht een nadere invulling te geven van de levenslooppsychologie als wetenschap. Een vergelijking wordt getrokken met het schaakspel. Een rijk en informatief boek, waarin wetenschappelijkheid en zoeken naar wijsheid doorklinken.
(Biblion recensie, J.M.J.M. Wasser.)