Onafgesneden net exemplaar,kopsnede licht roestvlekkig.


privédomein nummer 20

Bij zijn dood was het Journal littéraire uitgegroeid tot een vrijwel onhanteerbare massa papier: zijn de eerste fragmenten geschreven op losse blaadjes, in tweeën gevouwen tot een soort schoolschriftjes van vierentwintig pagina's, maar later weer doormidden gesneden om van de lege rechterkanten alsnog gebruik te kunnen maken, later, vooral in de oorlog toen het papier schaars werd, vooral op stukken pakpapier, enveloppen en kruidenierszakken, waarbij hij bovendien de gewoonte had fragmenten die in zijn ogen van enig belang waren, zonder op enige chronologie te letten, aan elkaar te plakken tot stroken van soms anderhalve meter lengte. De publikatie, door Marie Dormoy manmoedig bij de Mercure de France ondernomen, en na de eerste drie delen postuum verschijnend, zwol enigszins onvoorzien aan tot negentien delen van elk gemiddeld vierhonderd pagina's, wat zeker niet alles geweest zal zijn gezien de vraatlust van zijn talrijke katten en honden en het door hem persoonlijk in de tuin opgestookte.

Het onderhavige boekwerk is een keuze uit de eerste drie delen en gaat van 1893 tot 1921. De aanvechtbaarheid die een dergelijke onderneming, ook vanuit het gezichtspunt van de samensteller, met zich meebrengt, heb ik tot een aanvaardbaar peil menen terug te kunnen brengen door een zo objectief mogelijk beeld te geven van de schrijver en te vermijden dat bepaalde aspecten van zijn bezigheden, interessen en obsessies hier een bredere aandacht zouden krijgen dan zij procentueel in het Journal littéraire zelf hebben: van de twaalfhonderd bladzijden van het oorspronkelijke werk heb ik na enig passen en meten een zo getrouw mogelijke verkleining op schaal trachten te geven. Bepaalde fragmenten werden, zonder dat ik telkens de noodzaak zag dit nadrukkelijk aan te geven, enigszins bekort, overigens niet midden in een zin.