Iets ter inleiding op dit grote en grootse boekwerk.
De geestessfeer, die in laatste instantie aan het heroïsche begin der vier eeuwen omspannende Gothische kunst het aanzijn gaf, staat ons nog slechts voor ogen in eerste aanduidingen en voorlopige vermoedens.
Het ontstaan en de ontwikkeling van het Gothische bouwsysteem bieden daarentegen in feite geen cardinale
open vragen, zoals de wordingsphase van de grote middeleeuwse kerkbouw dat doet.
Midden in de volle bloeitijd van de Romaanse stijl ontstond sinds kort vóór 1140 in het totdien wat achterge-bleven Franse kroonland Ile-de-France één grootse, samenhangende reeks van gedurfde experimentele basilieken, die reeds tegen het einde der eeuw alle andere bouwscholen in en buiten Frankrijk overtrof.
Ze gaat van het nog zware begin in St-Denis en Sens over de kathedralen van Parijs, Chartres, Reims en Amiens tot de ongehoorde waagstukken der ten hemel strevende koorpartijen in Le Mans en Beauvais of de glasschrijn der St-Urbain in Troyes, een anderhalve eeuw na de aanvang.
Uit hun steeds gevarieerde en snel evoluerende vormen rijst in de eerste helft der 13de eeuw toch voor ons het gesloten schematische begripsbeeld der klassieke Gotiek op. Deze vroeg Gothische kerkarchitectuur wordt terecht klassiek geheten, ofschoon die term gewoonlijk voorbehouden blijft aan de nog rijpere werken van een stijl, omdat de volgende, evenzeer boeiende fasen der Franse Gotiek toch niet een overeenkomstige grootsheid bezaten en omdat daarvan niet eenzelfde dwingende kracht naar buiten uitging. (...)'.