- waarin alle onderwerpen die mediation betreffen besproken worden. Ook speelt het een belangrijke rol bij de certificering/opleiding van mediators.

Ten opzichte van de derde druk hebben wij belangrijke aanvullingen en wijzigingen doorgevoerd. De reden voor deze wijziging betreft vooral de verdere ontwikkeling van het vakgebied. Mediation begint zich enerzijds na de ontwikkelingsfase meer te consolideren. Anderzijds vindt een verdieping en verbreding van het vakgebied plaats. De verbreding betreft de ruimere toepassing van de inzichten en vaardigheden die deel uitmaken van het mediationvak. Mediation wordt meer en meer in het bredere kader van conflictanalyse en conflicthantering geplaatst. Op veel maatschappelijke terreinen gaat het niet zozeer om de exclusieve toepassing van mediation als methode van conflictoplossing als wel om een andere benadering van conflicten als zodanig. Bij de overheid is deze ontwikkeling het duidelijkst zichtbaar. Meer en meer overheden gaan op een andere manier om met klachten, bezwaren en beroepsprocedures, met daarbij minder juridisering en met betere communicatie. Ook bij de rechtspraak krijgt mediation een steeds belangrijkere plaats.

De verdieping van het vakgebied komt niet alleen tot uitdrukking in de verdere ontwikkeling van de onderwerpen die mediation betreffen, doch ook de verdere ontwikkeling van een visie op mediation. Mediation - en dat gold al vanaf de eerste druk van dit Handboek - is veel meer dan een verzameling vaardigheden. Bovendien blijken zich binnen het mediationvakgebied verschillende benaderingen verder te ontwikkelen: van faciliterend, naar evaluatief naar transformatief. In dit Handboek is naast de basis voor mediation ook veel te vinden over deze verschillende benaderingen. Mediation als verzameling vaardigheden laat zich ook makkelijk associëren met een opvatting waarin mediation niet meer is dan onderhandelingen gefaciliteerd door een neutrale derde. Mediation is echter méér dan netjes onderhandelen. Dat meerdere komt in deze nieuwe druk van het Handboek ruimschoots aan bod. De redactie stimuleert discussie over de visie op mediation.

De opeenvolgende drukken van dit Handboek dragen bij tot de verdere ontwikkeling van het vakgebied mediation. Dat is ook het hoofddoel van dit Handboek. Wij hebben dankbaar gebruikgemaakt van de opmerkingen bij de vorige druk en van de vele literatuur die inmiddels verschenen is. Het bevat nieuwe hoofdstukken zoals over besluitvorming (hoofdstuk 5), een geheel herziene hoofdstuk over de organisatie en professionalisering van mediation in Nederland (hoofdstuk 13) en vernieuwd hoofdstuk over toepassingen van mediation (hoofdstuk 15). De overige hoofdstukken zijn zo nodig geactualisseerd.

Het Handboek heeft ondersteuning gekregen met het verschijnen van verschillende delen in de Mediationreeks van de Sdu, waarin bijzondere onderwerpen verder uitgewerkt zijn: Mediation en vertrouwelijkheid (Pel en Vogel), Beroepsvaardigheden en interventietechnieken van de mediator (Prein), Verwijzen naar mediation (Pel) en Juridische aspecten van mediation (Schutte en Spierdijk, m.m.v. Brenninkmeijer). Daarnaast is speciaal voor het hbo en universitair onderwijs verschenen: Mediation op het werk. Verwijzen door professionals (Brenninkmeijer, Kabbes en Van Oyen). Ook in de Praktijkreeks van het NMI/Sdu zijn belangrijke bijdragen verschenen, zoals recent Groepsmediation (Thiebout, Van Oyen, Reijerkerk en De Waart) en De methode Overijssel (De Koning en Brouwer).