Nieuwstaat.

In 1952 verscheen in Groot-Brittannië en Amerika Boswell in Holland, James Boswells verslag over zijn studietijd in Utrecht in de jaren 1763-1764. Het boek had succes in de Angelsaksische wereld, vond ook zijn weg naar Nederland, maar werd tot dusver nooit vertaald. Het is een voor de Nederlandse geschiedenis belangwekkend document en Boswell schreef op een manier die ons nog steeds kan aanspreken. Niet voor niets hoort hij tot de groten van de Britse literatuur. Die reputatie heeft hij vooral te danken aan zijn virtuoze schildering van de tweede helft van de achttiende eeuw en van de achttiende-eeuwers. De interessantste achttiende-eeuwer die hij portretteerde was James Boswell zelf. Zijn zelfportret boeit omdat hij een intelligente, creatieve, sociaal zeer vaardige man was, die veel beleefde en goed kon schrijven.

De lezer die van Boswells documenten in de eerste plaats biografische onthullingen verwacht, die 's mensen aard wil leren kennen door het geestelijke wel en wee van deze achttiende-eeuwer te bestuderen, zal in de memoranda meer van zijn gading vinden dan in welk zelfstandig dagboek dan ook. Ze laten Boswell psychisch en soms fysiek in ontklede toestand zien. Het zijn uiterst persoonlijke geschriften, waarin de schrijver zich tot zichzelf richt, niets verbloemt en niets overdrijft.

De Nederlandse vertaling verschijnt nu onder de titel Boswell en Holland. Hiervoor is de Engelse uitgave van 1952 tegen het licht gehouden, er werden fragmenten geschrapt en toegevoegd. Nieuw is bijvoorbeeld een serie inleidende teksten - voornamelijk brieven - waarin de aanloop tot de reis wordt beschreven. Centraal staat nog steeds het verslag van de Nederlandse lotgevallen. Verder bevat deze vertaling, naar het voorbeeld van de Engelse uitgave, de volledige correspondentie tussen Boswell en Belle van Zuylen.