In MENSENHEUGENIS wordt aan de hand van talloze egodocumenten een indringend beeld opgeroepen van de wijze waarop verzetsstrijders en politieke gevangenen, joden, Sinti en Roma (zigeuners), Jehova's getuigen, gedwongen tewerkgestelden, krijgsgevangenen, zeevarenden, burgers en militairen uit Nederlands-Indië de terugkeer of komst naar Nederland en hun opvang daarna hebben ervaren. Niet eerder werden de ervaringen van in achtergrond zo zeer verschillende groepen oorlogsslachtoffers in één bundel bijeengebracht.\nMENSENHEUGENIS verhaalt van de vaak lange en moeizame nasleep van de oorlog. Onbegrip en onwetendheid, wantrouwen en angst, miskenning en achterdocht, in meer of mindere mate kregen degenen die terugkeerden of voor het eerst in Nederland kwamen, hiermee te maken. Werden joden vooral geconfronteerd met onbegrip voor de verschrikkingen die ze hadden meegemaakt in de concentratiekampen en de enorme verliezen die ze hadden geleden, gedwongen tewerkgestelden en krijgsgevangenen werden aanvankelijk met de nek aangekeken omdat ze 'niet waren ondergedoken', en evacués uit Indië moesten niet klagen, want ze hadden het in ieder geval niet koud gehad. De ervaringen verschillen, maar in vele verhalen in MENSENHEUGENIS klinken verdriet en eenzaamheid door. \nMENSENHEUGENIS is een van de vier publicaties van de Stichting Onderzoek Terugkeer en Opvang (SOTO). Deze stichting werd in 1998 opgericht op uitnodiging van het eerste kabinet-Kok, in reactie op de maatschappelijke commotie over de als kil en bureaucratisch aangeduide opvang van slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.\nHinke Piersma is historica en werkzaam als zelfstandig onderzoeker en freelance publiciste.