Maart 1979.
In Schiedam stelt de PvdA-wethouder voor stad- sontwikkeling en milieuzaken zich achter een ge- durfd plan van een paar van z’n partijgenoten: ver- koop de complete kunstcollectie van het gemeentelijk museum en richt van het geld een paar wijkcentra in.
Hij zegt ter toelichting weinig te zien in „elitaire instellingen waar het publiek zich kan vergapen aan dingen die ze mooi vinden, omdat vele generaties die al mooi vonden, of omdat de deskundigen het vinden”.
De eerste die in woede reageert is Gerrit Komrij. In zijn NRC-column van 28 maart spreekt hij van „een platte populist die vindt dat Mozart best met de vuilniszak meemag omdat hij zelf zo mooi de Interna- tionale op een trekharmonika speelt en omdat zijn kiezers zich tóch ’t meest voelen aangetrokken tot Corry en de Rekels”.
Komrij’s aanval op „het linkse denken over kunst” wordt vanuit de Partij van de Arbeid niet gepareerd. De fractie zwijgt, het bestuur houdt zich gedeisd, de Boekmanstichting die er speciaal voor is om een links cultuurbeleid te ontwikkelen ontwijkt de expliciete
vragen die een paar weken later door verslaggevers van de Haagse Post over de zaak worden gesteld. Discussie blijft uit.
Als in juni de PC Hooftprijs zal worden uitgereikt aan Remco Campert en drs J. M. den Uyl de uitnodiging heeft aanvaard om bij die gelegenheid een toespraakje te houden, spitst menigeen de oren. Nu zal het toch wel komen! Maar het komt niet.
De politieke leider van links Nederland vermijdt iedere verwijzing naar het incident van Schiedam: hij praat over van alles, niet over zoiets als een socialistische visie op kunst en cultuur.
Meteen nadat hij de feestrede heeft uitgesproken vraagt de Volkskrant hem, zich alsnog te revancheren. Midden in de komkommertijd — maar altijd beter warm dan nooit — schrijft Den Uyl een pagina- breed artikel onder de kop: „De nood van de kunst is de nood van de samenleving” en de discussie is, alsnog, geopend.
Deze brochure bevat de bijdragen aan de eerste ronde van het debat: reacties op Den Uyls stuk, niet alleen in de Volkskrant, ook in de NRC, Het Parool, Vrij Nederland en de Haagse Post. Ruim twee maanden polemiek, voorlopig afgesloten met een dupliek van de ex-premier die op 11 september jl. verscheen in de Volkskrantbijlage Kunst op Komst.
Als het aan de redactie van deze brochure ligt is het inderdaad een voorlopige afsluiting: zo’n discussie verdient het permanent gevoerd te worden
Redactie Volkskrant