Samenvatting


EEN ROMAN DIE OPSCHRIKT, ROERT EN GEVANGENHOUDT

Spaanse ogen is een schrijnend bericht van de Poolse Anna, die nooit van haar dochter Ewa heeft kunnen houden. Psychische opdonders hebben de moeder geleerd te zwijgen over haar ervaringen en gevoelens. Maar het zwijgen is geen middel om de schade te herstellen of het meisje te behoeden voor de gevolgen van het verleden.

Als Ewa voor haar anorexia nervosa onder psychiatrische behandeling komt zegt de arts tegen Anna: 'Zij herhaalt uw leven'.
Recensie(s)
Maria Nurowska (geb. 1944) is in Nederland al lang geen onbekende meer. 'Spaanse ogen' (uit 1990) is haar vierde boek in Nederlandse vertaling. In 1988 ontmoet de schrijfster in een park bij toeval een vrouw met wie ze in gesprek raakt. Deze al niet meer zo jonge vrouw begint totaal onverwacht haar levensverhaal te vertellen. Als vijftienjarig meisje wordt ze vanwege haar aandeel in de Opstand van Warschau (augustus 1944) naar Siberië verbannen. Daar is ze het slachtoffer van een groepsverkrachting. Tien jaar later keert ze (Anna) met haar dochter (Ewa), de vrucht van deze verkrachting, naar Polen terug. Daar probeert Anna een nieuw bestaan met Ewa op te bouwen. 'Spaanse ogen' speelt ergens aan het einde van de jaren '60, begin jaren '70 en is het schrijnende, door Anna (inmiddels een gevierd actrice) vertelde verhaal over twee vrouwen die niet van elkaar kunnen houden. Iedere poging om de wonden te helen en een verstandhouding met haar aan anorexia nervosa lijdende dochter, nu zelf ook ongetrouwde moeder, te bereiken loopt uit op een mislukking. In flash-backs komt het gruwelijke verleden van deze wanhopige vrouw, die haar dochter de waarheid over haar afkomst maar niet kan vertellen, tot uitdrukking.