Het jaar 1965 is een herdenkingsjaar. Twintig jaar geleden zijn we bevrijd. Het vorig jaar kwamen wij, in gesprekken met jeugdige personen die rond 1945 zijn geboren, tot de overtuiging dat er plaats was voor een nieuw boek. Er blijken nogal wat jongeren te zijn, voor wie die Tweede Wereldoorlog vreemder is dan de Eerste. Hoe was het mogelijk dat een man als Hitler aan de macht kwam? Wij hebben vaak de vraag gehoord om iets over de achtergronden te vertellen. Men wilde weten hoe het kwam dat ons leger zo gauw de strijd moest opgeven. Men vroeg ons hoe een verzetsblad werd opgericht, hoe de mensen leefden, wat het betekende als men ieder ogenblik gegrepen kon worden en in Duitsland te werk gesteld. Deze dingen zijn natuurlijk al vaak beschreven.

Het leek ons een goed idee onze persoonlijke ervaringen te combineren met verhalen over de gebeurtenissen van die jaren, allebei op onze eigen manier. Onze achtergronden en belevenissen liggen ver uit elkaar. De jaren dertig heeft Mathieu' Smedts grotendeels in het buitenland doorgebracht, C. Troost werkte in Nederland. De meidagen 1940 beleefde Troost als burger, Smedts was in het leger. Beiden kwamen in het verzet terecht, Troost als een der eerste redacteuren van het ondergrondse Vrij Nederland, enige weken na de oprichting van dit blad, Smedts door zijn pogingen om samen met vrienden mensen te helpen onder te duiken, toen daarvoor nog geen organisaties bestonden.