Samenvatting

In Oeroeg vertelt Hella S. Haasse het aangrijpende verhaal van een vriendschap tussen een Nederlandse planterszoon en een zoon van een Indische ondergeschikte: Oeroeg. Geleidelijk aan groeien de twee jongens uit elkaar. Wanneer de Nederlandse jongen, de ik-figuur, na een studie in Delft terugkeert in het Indië dat nog net geen Indonesië is geworden, staan de twee zwaar bewapend tegenover elkaar. Oeroeg vertelt zijn jeugdvriend dat die niets meer in het land te zoeken heeft. De ik-figuur blijft met lege handen achter: 'Ik kende hem [alsJ een spiegelende oppervlakte. De diepte peilde ik nooit. Is het te laat?'Oeroeg is verfilmd door regisseur Hans Hylkema.
Recensie(s)




Dit was het Boekenweekgeschenk 1948 en het prozadebuut van Hella Haasse. In haar oeuvre neemt haar geboorteland Indonesie een belangrijke plaats in. De naamloze ik-figuur is zoon van een Nederlandse administrateur. Zijn moeder heeft een vertrouwensband met haar bediende Sidris. Vrijwel tegelijkertijd bevallen ze van een zoon, de ik en Oeroeg. De jongens groeien samen op, in eerste instantie onschuldig en ongewis van verschillen in achtergrond. Naarmate ze ouder worden, blijken deze groter en groeit er afstand. De oorlog en het verzet tegen de koloniale overheersing zorgt voor een niet te overbruggen verwijdering. De beschrijvingen van het Indonesische landschap zijn intens, prikkelen zintuigen en verbeelding. De droefheid over een verloren jeugdvriendschap en het verlangen naar hoe het was, is van alle tijden en culturen. Daarmee blijft dit verhaal nog even actueel als zestig jaar geleden. Het boekje is onlosmakelijk verbonden met de koloniale geschiedenis van Nederland. Het kent geen hoofdstukindeling, (tijd)sprongen worden door witregels verduidelijkt. Het nawoord van Haasse geeft duidelijkheid over haar motieven en de plaats van Oeroeg in haar oeuvre. Vanaf ca. 15 jaar.

Hannie Humme