'Grandeur' en 'misère’, deze woorden van Montesquieu vallen ons hier in, als wij denken aan het leven van de middeleeuwse vaganten: deze rondzwervende studenten uit de 12e en 13e eeuw moeten vaak iets van verheffing hebben bespeurd bij hun inwijding in de philosophia, de scientia en de artes. Tenslotte is de grondlegging van de universiteit en de eerste opbouw van de wetenschap een groots werk van de middeleeuwen geweest.
Maar het leven van de vaganten is vaak ook ellendig en gevaarlijk geweest, wanneer zij zonder middelen, bedelend, in armzalige onderkomens hun streven naar een waardige plaats in de wereld der geleerden moesten hoog houden. Van grootsheid èn van miserie hebben vooral de dichters onder hen in hun merkwaardige poëzie getuigd. Helen Waddell koos voor haar beschrijving vooral in hun gedichten haar uitgangspunt.
Waddells beroemdste boek (uit 1927) gaat niet alleen over de vaganten in eigenlijke zin, maar behandelt in feite de middeleeuwse Latijnse poëzie, vanaf het begin tot vroeg in de 13e eeuw. Het panorama dat zij schildert, is geen moment droog of saai, doordat zij met een bijna ongelooflijk inlevingsvermogen vertelt over leven en persoonlijkheid van de dichters alsof zij hen zelf had gekend.
Dit is wat het boek levendig en interessant maakt en waardoor het ook nu nog de moeite waard is voor een ieder die geïnteresseerd is in poëzie en cultuurgeschiedenis.