Schaarsbergen, het dorp op de zuidwal van de Veluwe, kent een rijke historie. De oudste tekenen van menselijk leven dateren al van meer dan honderdduizend jaar geleden. Ook de laatste paar honderd jaar blijkt het gebied ten noorden van Arnhem zich op een speciale manier te ontwikkelen. Mensen zijn nieuwschierig naar de geschiedenis van de plek waar ze wonen, gewoond hebben of waar ze op de een of andere manier een band mee hebben. De kennis van de historische ontwikkelingen leidt ze vaak naar de wortels van hun herkomst en geeft een gevoel van trots en eigenwaarde. De waardering voor de eigen leefomgeving wordt groter in het besef zelf een bijdrage te leveren aan de voortzetting van deze geschiedenis. Dit vraagt zowel om het onderhouden van de culturele waarden in de wereld direct om ons heen als om het daarin aanbrengen van nieuwe ontwikkelingen.

Reeds een aantal jaren is de Werkgroep Historie Schaarsbergen bezig met het verzamelen van zeer uiteenlopend materiaal dat betrekking heeft op de geschiedenis van ons dorp en zijn omgeving. Foto's, briefkaarten, brieven, verhalen, kaarten, alles wat maar enigszins te maken had met de geschiedenis van deze omgeving en haar bewoners deed daartoe dienst. Het ene gegeven lokte de zoektocht naar het volgende weer uit. Veel (oud-)Schaarsbergers hebben vaak spontaan een bijdrage geleverd door privé-foto's en documenten uit hun "oude doos" ter beschikking te stellen, ondanks hun gehechtheid eraan. Zo ontstond een omvangrijk archief dat een zeer gedetailleerd beeld geeft over de tijd die achter ons ligt. De werkgroep speelde al geruime tijd met het idee om een selectie uit dit archief in boekvorm uit te geven en zo beschikbaar te stellen aan een groter publiek. De Dorpsraad wilde hieraan graag meewerken door de uitgave van het boek en financiële risico's voor haar rekening te nemen en bovendien dit boekwerk tegen een lage prijs aan te bieden als jubileumgeschenk aan haar leden, de inwoners van Schaarsbergen.

Veel werk is er de afgelopen paar jaar verzet om het boek samen te stellen en op tijd gereed te hebben. Het is gelukt, de klus is nu geklaard. Floor Frederiks, Jan en Maaike Hoogendam, Hans Klaver, Willem Tiemens en René Vossebeld stelden niet alleen de selectie van foto's en ander materiaal samen maar schreven ook de bijbehorende teksten. Ook verrichtten zij het onderzoek naar de achtergronden hiervan, daarbij ondersteund door Rinus Voeten die daartoe dagenlang verbleef in kadastrale registers en gemeentelijke archieven. Wat de geschiedenis van Schaarsbergen vanaf de préhistorie tot de 19e eeuw betreft, bleek Jan Schep de aangewezen persoon om deze in een inleiding uit de doeken te doen. Voorwaar geen sinecure. GVO, het grafisch bedrijf van Fokko en Alje Tamminga, verzorgde de vormgeving en de productie. Zo werd dit een uitgave "door, voor en over Schaarsbergers" die er zijn mag.

De Dorpsraad gaf de nodige ruggesteun. Haar sponsorcommissie, bestaande uit Jan Schep en Henk Zieleman, benaderde bedrijven om mogelijk een bijdrage te leveren aan de productiekosten waardoor dit boekwerk met een betrekkelijk kleine oplage betaalbaar kon blijven. De namen van deze bedrijven staan elders in dit boek vermeld. Ook de "club van honderd", mensen uit de eigen Schaarsbergse gelederen, droeg spontaan een groot bedrag bij ter beperking van de kosten.

Ik ben zeer verheugd dat de Dorpsraad van Schaarsbergen ter gelegenheid van haar vijfentwintigjarig jubileum dit boekje nu aan haar inwoners en andere geïnteresseerden kan aanbieden. Zowel de samenstellers van deze boeiende blik in de historie van Schaarsbergen als de sponsoren en al degenen die spontaan een bijdrage gaven waardoor de uitgave er van mogelijk werd, dank ik hierbij van ganser harte. Uit hun inspanningen en bijdragen blijkt het bijzondere belang dat ze vooraf reeds toekenden aan datgene wat u nu in uw handen houdt. Ik ben er van overtuigd dat u er geregeld weer naar teruggrijpt voor enkele uren intens genieten.

Schaarsbergen, 11 april 2002.
André ten Broeke, Voorzitter Dorpsraad Schaarsbergen.