Prachtige vertaling van meestervertaler Barber van de Pol !

Jorge Luis Borges werd geboren in een welgesteld middenklassengezin in Buenos Aires, Argentinië. Zijn vader was hoogleraar Engels en van zijn moeder kreeg hij al vroeg zijn eerste literaire teksten te lezen. Op zijn zevende jaar vertelde hij zijn vader dat hij schrijver wilde worden en deze is hem daarin vervolgens altijd blijven steunen. In 1914 ging het gezin naar Europa en vestigde zich, na Parijs en Italië te hebben bezocht, in Genève. Aldaar op school kwam Borges in contact met de Franse literatuur, die sterke invloed op hem had. In 1919 vertrok de familie naar Spanje. Daar leerde hij de Spaanse klassieken kennen (Quevedo, Cervantes) en kwam in contact met het avantgardistische milieu.

In 1921 keerde het gezin terug naar Buenos Aires, waar Borges met nieuwe ogen naar zijn geboortestad keek. Al snel verwierf hij een vooraanstaande plek in het literaire milieu aldaar; hij was in de jaren twintig betrokken bij de oprichting van een aantal vooraanstaande modernistische literaire tijdschriften en publiceerde gedichten en essays. Hij schreef in zijn jonge jaren drie dichtbundels.

Borges, die nooit een roman schreef, is beroemd geworden door zijn fantastische verhalen. In 1935 verscheen zijn bundel Wereldschandkroniek en in 1941 De tuin met zich splitsende paden en in 1944 Fantastische verhalen, waarmee hij internationaal doorbrak. In dezelfde soms magisch realistisch aandoende stijl verscheen in 1949 nog De Aleph. Quasi nonchalant vervlecht hij in deze verhalen op uiterst ingenieuze wijze en in een glasheldere stijl realiteit en droom en presenteert hij fundamentele problemen als een spel, waarbij hij de lezer vaak misleidt en 'op het verkeerde been zet'. Fantasie en werkelijkheid lopen voortdurend door elkaar.

Borges laat in zijn verhalen met name de impact zien van grootse ideeën op de mens en kleine gebeurtenissen: de visie van een persoon die de oneindigheid voor de eerste en enige keer ziet. Daarbij houdt hij ervan tussen de regels door te lezen, verborgen verbanden te leggen en de immense, soms vreselijke implicaties ervan te doorzien. Er is voortdurend verwondering over het potentieel van de mens en het universum.

Het werk van Borges, zowel zijn proza als zijn poëzie, heeft een verlicht filosofische inslag en is schatplichtig aan Schopenhauer, Hume, Kafka, maar ook aan het idealisme, het poststructuralisme en het Taoïsme.

Typerend voor al zijn werk is, niettegenstaande het feit dat het lezen ervan enige intellectuele inspanning vereist, de heldere, lichte verteltrant en de humor. Daarbij valt zijn behoefte tot mystificeren op, alsook zijn verbondenheid aan Argentinië en zijn geschiedenis, die telkens weer terugkeert.

Borges was in 1938 gaan werken in de stadsbibliotheek van Buenos Aires en stootte in datzelfde jaar zijn voorhoofd zo ernstig dat hij, na een aanvankelijk herstel, langzaam maar zeker blind werd. Op latere leeftijd dicteerde hij zijn werk aan zijn moeder of aan naaste vrienden, met name zijn boezemvriend Adolfo Bioy Casares.

In 1946, een jaar nadat Perón aan de macht kwam, raakte Borges zijn baan kwijt vanwege het ondertekenen van enkele manifesten tegen de dictator. Na de val van Peron in 1955 werd hij hoofd van de nationale bibliotheek, een jaar later professor in de Literatuur aan de Universiteit van Buenos Aires en voorzitter van de Argentijnse schrijversbond. In de jaren zeventig en tachtig steeg de roem van Borges tot wereldwijde proporties.

Vrijwel het gehele werk van Borges is in het Nederlands vertaald.