VAN 30 JANUARI 1933 tot en met 8 mei 1945 legden Duitsers en buitenlanders hun erva-ringen met het Derde Rijk vast in talloze brieven, dagboeken en krantenartikelen.
Ooggetuigen van het Derde Rijk doet verslag van gebeurtenissen zoals de machtsovername van de nazi's, de Rijksdagbrand, de boekverbrandingen, de Nacht van de Lange Messen, de Reichskristallnacht en de Wannsee-conferentie. Ook komen natuurlijk de vervolgingen, de terreur, de deportaties en de verschrikkingen van de concentratiekampen aan bod. Het Derde Rijk had ook een alledaagse geschiedenis. Duitsers waren enthousiast over de Volkswagen, de gesubsidieerde vakantiereizen en filmsterren als Zarah Leander. Het Derde Rijk was in veel opzichten een moderne samenleving met een grote rol voor de massamedia en de sport. De bokswedstrijden van Max Schmeling en de legendarische Olympische Spelen van 1936 waren voor veel Duitsers een hoogtepunt in hun bestaan.
Hitler bracht welvaart en zelfbewustzijn, maar de prijs die de Duitsers betaalden voor dit pact met de duivel was hoog. Voor Hitler was de nieuwe welvaart alleen een middel tot een doel. Dat doel was een allesvernietigende kruistocht tegen het bolsjewisme en het jodendom. Het uitbreken van de totale oorlog was een fundamentele verandering in het leven van de Duitsers. Na het vastlopen van de veldtocht in Rusland en het debacle van Stalingrad sloeg lang-zaam de stemming om. De eindeloze terugtocht uit de Sovjet-Unie, de vernietigende bombardementen op de Duitse steden, de opmars van de Geallieerden en de apocalyptische slag om Berlijn komen dan ook uitgebreid aan bod.
WILLEM MELCHING is als historicus verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is onder meer auteur van een veelgeprezen studie over de DDR: Van het socialisme, de dingen die voorbijgaan.
MARCEL STUIVENGA is freelancehistoricus en publicist. Hij is onder meer auteur van het bekroonde boek Iers Niemandsland.