?Daar lagen dan al die duizenden Romeinen, infanteristen en ruiter, overal waar het toeval ze in de strijd of op de vlucht had verenigd. Midden uit het lijkenveld kwamen sommigen, met bloed overdekt, omhoog. De ochtendkoelte trok hun wonden samen en de pijn bracht hen weer bij bewustzijn, waarop ze door de vijanden alsnog gedood werden. (-) Ook werden er mannen gevonden met ingegraven hoofden; ze hadden blijkbaar kuilen voor zichzelf gegraven met aarde bedekt en zo hun adem afgesneden.? Het bovenstaande proza is afkomstig uit ?Hannibal voor de poorten?, de stemmige maar fonkelende vertaling die de Classica H.W.A. van Rooijen-Diijkman maakte van boek 21 tot en met 30 van het geschiedwerk ?Ab Urbe condita? (?) van Livius. Het is de eerste keer sinds 1646 dat Livius? verslag van de tweede Punische Oorlog integraal in het Nederlands vertaald is (?). Van Rooijens titanenarbeid - meer dan 700 bladzijden tekst - verhoudt zich dan ook tot het fragmentarische vertaalwerk van haar voorgangers als Hannibals tocht over de Alpen tot een wandelingetje over het Forum. Livius verdient het om in het Nederlands vertaald te worden: is het niet om zijn onderwerp (een wereldoorlog, de dreigende ondergang van een beschaving die deels de onze is geworden), dan wel om zijn stijl van geschiedschrijven. Zoals veel van zijn klassieke college is hij dol op drama en op anecdotes die zich in het geheugen beitelen (?). En in ieder hoofdstuk zijn wel een paar formuleringen te vinden die zelfs sceptische middelbare scholieren (?) over de streep zullen trekken. (?) Nog beroemder is Livius om zijn redevoeringen, of beter gezegd om zijn retorische hoogstandjes die hij de hoofdrolspelers uit zijn geschiedwerk in de mond legde. (?) Livius was een schoolmeester, Voor hem was de geschiedenis niet alleen een nationalistisch plaatjesboek (?), maar ook een verzameling stichtelijke ?exempla?, levenslessen voor de in zijn ogen gedegenereerde Romeinen van zijn tijd, het vroege Keizerrijk.? (P. STEINZ in NRC, 28.02.1997).