"De oorlog met Iugurtha" is een historisch werk geschreven door de Romeinse schrijver en senator Sallustius Crispus, ook wel bekend als Sallust. Het boek, dat rond 41 v.Chr. werd gepubliceerd, beschrijft de oorlog tussen Rome en de Numidische koning Iugurtha, die van 109 tot 105 v.Chr. plaatsvond. Sallust, die zelf betrokken was bij de politieke en militaire gebeurtenissen van zijn tijd, biedt een diepgaande analyse van de oorzaken en gevolgen van deze oorlog, evenals een kritische kijk op de Romeinse samenleving en politiek.

In het werk schetst Sallust de karakteristieken van Iugurtha, die wordt afgebeeld als een slimme en strategische leider, maar ook als een wrede en verraderlijke tegenstander. De oorlog met Iugurtha wordt gezien als een keerpunt in de Romeinse geschiedenis, omdat het de corruptie en de morele verval binnen de Romeinse elite blootlegt. Sallust bekritiseert de decadentie van de aristocratie en de invloed van geld op de politiek, wat leidde tot een gebrek aan eenheid en morele waarden binnen de Romeinse staat.

Sallust's stijl is kenmerkend voor de late Romeinse republiek, met een voorkeur voor beknoptheid en krachtige, emotionele taal. Hij maakt gebruik van retorische technieken om zijn boodschap over te brengen en de lezer te betrekken bij de gebeurtenissen. Het werk is niet alleen een verslag van militaire campagnes, maar ook een reflectie op de menselijke natuur, macht en de gevolgen van ambitie.

"De oorlog met Iugurtha" is een belangrijk document voor historici en literatuurwetenschappers, omdat het inzicht biedt in de politieke en sociale dynamiek van het oude Rome. Het werk heeft invloed gehad op latere schrijvers en denkers, en blijft relevant in discussies over macht, corruptie en de verantwoordelijkheden van leiders. Sallust's scherpe observaties en zijn vermogen om de complexiteit van de menselijke ervaring vast te leggen, maken dit boek tot een tijdloos stuk literatuur.