Professor doctor A. Th. van Deursen

Iets uit/ over dit fascinerende boek.
'Van de oude samenlevingen op het platteland bestaan zowel extreem romantische als uitgesproken cynische voorstellingen. Voor de een is het zeventiende-eeuwse dorp een idylle van hechte verbondenheid, van buren-hulp bij ziekte en nood, van vrolijk samen dansen en zingen onder de meiboom. Voor de ander is dat grijze ver-
leden een lijdensoord van gebrek en armoede, van genadeloze uitbuiting en bittere strijd om de macht tussen de weinig welgestelden.
De historicus prof.df. A.Th van Deursen schetst in deze schitterende studie voor het eerst een compleet en gedocumenteerd beeld van een dorpssamenleving in de zeventiende-eeuw: Graft.
Dit Noord-Hollandse polderdorp, gelegen op het Schermereiland even ten zuiden van Alkmaar, is nu niet meer dan een onbetekenend gerucht, maar in de zeventiende eeuw was het zeer welvarend door de zeevaart en visserij. Bijzonder aan Graft is bovendien dat er een schat aan archiefmateriaal bewaard is gebleven, waaruit een scherp en indringend beeld van de Grafter dorpsgemeenschap verrijst.

Wat Van Deursen in zijn bronnen zoekt en vindt zijn de mensen die er hebben geleefd en gewerkt, de gewone mannen en vrouwen van de zeventiende eeuw. Jacop de Poep, de driejarige Neel Jans die verdrinkt, de aan-
staande vader Cornelis Loeris. die op een boedelveiling een pot, een bakermat, een kakstoel, een stoel, een turfvat en een kinderdekentje koopt, schoolmeester Jan Oly, de doopsgezinde voorganger Aelbert Cornelisz.
Posjager, de overspelige Jan Schaap, Piet Conijn de tuchthuisklant, Mary Coster de Waardin en vele dorps-genoten gunnen ons een blik in hun leven. Hun opvoeding, het huwelijksleven, de beroepen die ze uitoefenden,
maar ook de donkerder kant van hun bestaan: de dreiging van het water, criminaliteit, brand en dood.
Van Deursen is erin geslaagd een magistraal beeld op te roepen van het dagelijks leven van de Grafters - een
schildering die enerzijds uniek is zijn gedetailleerdheid en anderzijdsexemplarisch mag heten voor het Hollandse dorpsleven in de Gouden Eeuw'.

Wie kan, wie wil zo'n informatief levensechte schildering van toen missen?