Serie Verboden boeken Volkskrant deel 12. Geïllustreerd met foto's

Mieke Maaike's obscene jeugd is een parodistische pornografische novelle van Louis Paul Boon gepubliceerd in 1972. De ondertitel luidt: Een pornografisch verhaal, voorafgegaan door een proefschrift "omtrent en in het kutodelisch verschijnsel bij aankomende kindwijfjes", waarmee student Steivekleut promoveerde. Het hardcover boek van 1972 is geïllustreerd met zes foto's.
Het boek is ontstaan uit een eerder satirisch-pornografisch werk, Eens, op een mooie avond, waaraan Boon begon omstreeks 1967. Boon hield dit boek echter in portefeuille. Het werd pas uitgegeven na zijn dood, in 1992. Tijdens zijn leven schrapte Boon de schunnigste passages uit Eens, op een mooie avond en schreef hij ook alle pornografische handelingen toe aan één persoon: Mieke Maaike.
Stijl
Algemeen heeft Mieke Maaike op haar seksleven de kijk van een opgewekt nymfomaan tienermeisje. Ze hanteert consistent een tamelijk volkse Vlaamse stijl, die gelardeerd is met verhaspelingen, schertsnamen, godslasterende termen of verkeerd geciteerde Bijbelse verwijzingen.
Over haar specifiek seksuele taalgebruik zegt student Steivekleut “meisjes als Mieke Maaike kunnen het niet dagenlang d’rover hebben zonder dat een kut en een lul aan luister gaan inboeten. Om die reden veranderde Mieke Maaike zowel de kut als de lul door een hele resem andere woorden."
En over haar kerkelijke uitlatingen - “haar uitgebreide en ongeremde taalgebruik, en ook ‘de neiging die ze heeft om godslasterende namen te misbruiken en godsvlammendste te godverdommen’” – oordeelt hij dat het Mieke Maaikes manier is om de zaligheid van het moment te kunnen opschroeven.
Enkele aspecten
De kerk
Mieke Maaike’s obscene jeugd is een pornografisch werk dat bovendien vol staat met sneren naar gefrustreerde pastoors, verkeerd geciteerde Bijbelse en kerkelijke verwijzingen en vloeken die haar seksueel genot nog verhogen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de Vlaamse geestelijkheid het schunnige werk verbood.
Het geweld in Mieke Maaike
Tegen het einde van de novelle gaat Mieke Maaike het leuk vinden om seks met geweld te combineren. Ze vraagt zich niet echt af wat het te betekenen heeft, maar merkt toch op: “Daar kreeg ik steeds meer zin in, zoals sommigen die een afwijking hebben, om al neukend klappen te mogen toedienen.”
Student Steivekleut, die misschien het meest het oordeel van Louis Paul Boon zelf vertegenwoordigt, stelt duidelijk dat ze geen sadiste is. Volgens hem heeft ze niet eens echt afwijkingen. Hij benadrukt dat Mieke Maaike totaal verschilt van Markies de Sade. “Gerust mogen we zeggen, dat deze laatste geen zingenot kent, doch alleen maar moordgenot. Zijn helden en heldinnen moeten zo vlug mogelijk bloot – ‘ze wierpen alles weg,’ zegt hij voortdurend – en dàn maar bloot aan het schijten en bloedvergieten. En dan zou hij nog kwaad worden als ze hem eens dood deden. Iets wat we niet zinnens zijn, hij mag blijven leven, maar vrienden zullen we nooit worden. Bij Mieke is het echter net andersom. Bijna nooit werpt ze alles weg, ze behoudt nu eens haar te korte witte kleedje (…)." Waarop student Steivekleut de kleding beschrijft die Mieke Maaike draagt als ze seks heeft: nooit is ze volledig naakt. Altijd heeft ze aantrekkelijke schaarse erotische kleding aan, of hoge laarzen, een ‘hoerenbroekje’, en/of is ze mooi versierd met lintjes of strikjes.
De maatschappij
In de jaren zestig was Louis Paul Boon tevreden dat seksuele taboes doorbroken werden, dat vrije meningsuiting en ontspannen seksbeleving eindelijk mogelijk waren. Hij maakte echter mee hoe op dit doorbreken van taboes de hand werd gelegd door het kapitalisme. Ook schrijvers, voor wie hij baanbrekend werk had verricht en van wie hij altijd de vrije meningsuiting had verdedigd, leken volgens hem geen (zelf)kritische instelling te hebben. Hun steeds meer gewaagde proza diende toch vooral de verkoop. En ook de lezers lieten zich inbinden, als blinde consumenten zonder enige kritische geest. Naaktheid en seks moesten steeds schokkender, de kicks werden grof, de vrouw werd een lustobject.
Mogelijk was Mieke Maaike's obscene jeugd dus bedoeld als satire. Toch liet Louis Paul Boon in het midden wat de lezer precies over haar verhaal kon denken. Hij had student Steivekleut een overdenking of een korte maatschappelijke analyse kunnen laten verwoorden, maar deed dit niet.
Student Steivekleut benadrukt wel het maatschappelijke belang van Mieke Maaike's verhaal, maar laat dit niet volgen door een korte mening of analyse. Dat laat hij aan anderen over. Hij zegt: "Voor sociologen, die de stad bij avond willen bestuderen, is in Maaike’s verhaal voldoende materiaal te vinden."
Mieke Maaike zelf neemt al helemaal geen standpunt in over haar levensverhaal. Zij eindigt eenvoudig met: "Dat alles heb ik dan student Steivekleut meegedeeld, eindigend met: 'Ik heb gezegd, ik dank u voor uw aandacht.'"
(Wikipedia)