Het Nederlandse onderwijs in de twintigste eeuw is verzuild. De grondwettelijke vrijheid van onderwijs (1848) en de financiële gelijkstelling van openbaar en bijzonder Basisonderwijs (1917) worden vaak gezien als moeizaam bevochten rechten voor diverse christelijke groeperingen. Anderen beschouwen het verzuilde onderwijs als een tragische en dure erfenis uit het verleden. Tegenwoordig wordt ook wel beweerd dat dit 'poldermodel' in het Nederlandse onderwijs de beste garantie biedt voor een evenwichtige integratie van culturele minderheden in een democratische samenleving en daarom internationaal navolging verdient.

In dit boek beschrijven historisch - pedagogen van de Vrije Universiteit hoe de verzuiling van het onderwijs op plaatselijk niveau verliep. In het Zuid - Hollandse dorp Pijnacker ontstonden in de loop van de twintigste eeuw verschillende hervormde en gereformeerde schoten. Aanvankelijk stonden beide groeperingen vijandig tegenover elkaar. Tegenwoordig is er één gezamenlijke protestants christelijke schootvereniging.

De dagelijkse gang van zaken op school, de inhoud van de vakken, de plaats van de godsdienst in het onderwijs, de belevingen van teerlingen en de inspanningen van onderwijzers en bestuurders staan centraal in deze rijk geïllustreerde geschiedenis. De ontwikkelingen in Pijnacker gedurende een kleine eeuw blijken bijzonder boeiend te zijn en bovendien exemplarisch voor de Nederlandse onderwijshistorie.