ISBN 9020907735

De bergrede is een deel van het Evangelie volgens Matteüs in het Nieuwe Testament, waarin Jezus zijn leer verkondigde. Jezus legde zijn leerlingen die hem naar de berg waren gevolgd een nieuwe interpretatie van de in de Thora geopenbaarde wil van God uit. De bergrede heeft grote invloed gehad op zowel het christendom als andere religies, inclusief de joodse uitlegging van de Torah, en niet-religieuze filosofen.
De veldrede in het Evangelie volgens Lucas vertoont overeenkomsten met de bergrede, waaronder een viertal zaligsprekingen, de gulden regel en een aantal ethische normen (waaronder vier wee-u-vervloekingsaanzeggingen).
Volgens Matteüs hield Jezus de bergrede in Galilea, letterlijk op een berg, aan het begin van zijn openbaar optreden, na zijn doop door Johannes de Doper en het vinden van zijn eerste vier volgelingen, waaronder Petrus. Matteüs verklaart aan het einde van het vierde hoofdstuk indirect dat de daarop volgende bergrede in een bredere context past. Hoofdstuk 4 eindigt ermee dat Jezus door heel Galilea reisde en predikte en dat men in heel Syrië van hem zou hebben gehoord. De bergrede wordt gevolgd door een aantal op zich staande, korte openbare optredens.
De bergrede begint met de acht zaligsprekingen[g]. De verzen 11-12 worden in die telling gezien als een samenvatting en concretisering van de achtste zaligspreking. Elke zaligspreking vangt aan met een (gemoeds)toestand waarin een mens zich bevinden kan. Daarna volgt telkens direct een tweede versdeel, met een positief gevolg op die toestand.
In zijn beschrijving hanteert de auteur bij de eerste en de laatste zaligspreking de onvoltooid tegenwoordige tijd. De tussenliggende verzen hebben een voltooid tegenwoordige toekomende tijd en zijn tevens geschreven in de lijdende vorm. De godsnaam (יהוה, JHWH) is daarmee in geen enkel geval onderwerp van een zin. Ook in het begin- en eindvers is dit niet de actor, omdat de naam vermeden wordt door de term Koninkrijk van God te gebruiken. Deze vermijding van de godsnaam was onder joden zeer gebruikelijk om godslastering te voorkomen.
In de verzen 13-16 worden de toehoorders van de bergrede in een metafoor geplaatst als het "zout der aarde" en het "licht der wereld". Hiermee wordt hen als het ware een aantal verantwoordelijkheden toebedeeld, maar ook beloften gedaan.
(Wikipedia)