Wie Maaseik bezoekt kan niet om de gebroeders Van Eyck. Ze duiken overal op in het stadsbeeld van hun vermoedelijke geboortestad. Vooral het monumentale standbeeld op de markt maakt van Maaseik een echte Van Eyckstad die kan concurreren met Gent en Brugge.

Zijn de gebroeders Van Eyck zo belangrijk geweest voor de identiteit van de Maaseikenaars? Wat was hun rol in de mentaliteitsgeschiedenis van de kleine stad? En in welke mate is het Van Eyck imago bepaald door het Maaseiker standbeeld? Is er een verband is tussen de (klein)burgerlijke mentaliteit van Maaseik in de negentiende eeuw en het leven en werk van de kunstenaars?

Met dit essay wil auteur en psycholoog JOSÉ RAETS het gebruik van het Van Eyck erfgoed ter versterking van de eigen identiteit verduidelijken. Zijn onderzoek verbindt het klassieke Van Eyck onderzoek met lokaal historisch onderzoek en plaatst het in een psychologisch referentiekader. Een originele, nieuwe invalshoek die leidt tot verrassende inzichten. //

Recensie(s) :
In dit boek focust een gedragspsycholoog op de cultus die er in het Vlaams-Limburgse Maaseik bestaat rond de vijftiende-eeuwse gebroeders Jan en Hubert Van Eyck, schilders van onder meer het Lam Gods. Tal van studies situeren hun geboorte in Maaseik, maar geen enkel document kan onomstotelijk hun herkomst bepalen. Eerst gaat de auteur uitvoerig in op het beeld dat in 1860 ter ere van de gebroeders werd opgericht in het centrum van Maaseik. Daarbij vraagt hij zich vooral af of het beeld iets toont 'van de Maaseiker identiteit van de gebroeders'. De argumentatie focust vooral op elementen als kledij, de leuze 'ich can', de lokale heiligen Harlindis en Relindis. Verder gaat de aandacht naar de geschiedenis van Maaseik, de toe-eigening van de Van Eycks door Maaseik en Gent en de 'psychologie' van het Lam Gods. Achteraan volgen bijlagen (tijdlijnen, schema's enz.), krantenartikelen, een bibliografie en een illustratieverantwoording. Het verhaal leest soms stroef en is niet echt overtuigend geïllustreerd, maar geeft wel een verrassend beeld van de Van Eycks en de context waarin ze leefden.