Han Brummelman was vijf jaar toen Duitse troepen Haaksbergen binnentrokken. En tien toen ze, een stuk havelozer, met de staart tussen de benen afdropen. Dat hij ooit een boek over die tijd, en dan met name over de luchtoorlog en de vliegtuigen die op Haaksbergs grondgebied neerstortten, zou schrijven had hij nooit kunnen bevroeden. „Dat begon pas te leven toen ik negen, tien jaar geleden in ons huisarchief in een la allerlei rapporten van de Luchtbescherming vond. Die waren van mijn vader. Hij werd in de oorlog tot hoofd van de Luchtbescherming benoemd. Toen ik zijn spullen vond, ben ik naar de Historische Kring gestapt en gevraagd of er ooit iets over dat onderwerp was geschreven. Toen het antwoord ontkennend was, heb ik gezegd dat ik dat wel zou doen. Zonder dat ik me realiseerde wat er op me af zou komen.”

Boekpresentatie
Acht jaar jaar later is het resultaat van zijn inspanningen zichtbaar. Vandaag wordt het 260 pagina’s tellende boek ‘Onder de vliegroute’ gepresenteerd. Han Brummelman, oud-wethouder voor de VVD, is er trots op. Met de dossiers van zijn vader had hij een aardige basis. „Maar dat was pas het begin. Er moest enorm veel worden uitgezocht. Uiteindelijk heb ik een kleine twintig plekken kunnen lokaliseren waar vliegtuigen zijn neergestort. Al die plekken heb ik bezocht en ik heb omwonenden gesproken over wat ze zich er nog van konden herinneren. Dat was vaak meer dan ik dacht."

Bombardement
Het is trouwens een klein wonder dat Han Brummelman de oorlog kon navertellen. Hij liep op klompen door de Molenweg (nu Molenstraat) toen Amerikaanse bommenwerpers, A26 Invaders, op klaarlichte dag hun bommen dropten op Haaksbergen. De eerste kwam op zo’n twintig meter terecht van de plek waar Brummelman liep. „Die bom ontplofte niet. Vlak bij de plek waar de bom terecht kwam, lag het huis van de familie Poelert. Daar was alleen de moeder thuis. Haar man, twee zoons, de schoonzoon en kleinkind waren op dat moment bij het huis van haar dochter, aan de Buurserstraat aan het werk. Daar kwam ook een bom terecht die wel ontplofte. Het was een groot drama, al die mensen zijn omgekomen.”

Omslag
Han Brummelman loopt even zijn werkkamer in en komt terug met een koker die een bijzonder inhoud bevat. Een zijden shawl die alle piloten die boven Nederland, Duitsland en Belgie vlogen om hun hals hadden. Beide zijden waren bedrukt met landkaarten. „Als ze werden neergehaald, hadden ze daardoor altijd een landkaart bij de hand. Het overlevingspakket bevatte verder een kompas en pillen waarmee water kon worden gereinigd.” De zijden doek, eigendom van een Haaksbergse, siert de omslag van ‘Onder de Vliegroute