Thomas Bernhard: Op de hoogte- reddingspoging, onzin (In de Höhe - Rettungsversuch, Unsinn)

In de Höhe - Rettungsversuch Unsinn schrijft Bernhard in 1959. Een stroom van gedachten en zinnen, van ideeën en scheldtirades, van angsten en dromen. Geen grammatica maar een logica van betekenaars. Geen begin met een hoofdletter. Slechts één punt, na het laatste woord. Een associatieve woordenstroom over de moeilijke leefomstandigheden van een beginnend schrijverschap, die pas enkele weken voor zijn dood gepubliceerd wordt.

‘vaderland, onzin' zijn de eerste woorden van deze tekst en de laatste woorden zijn ‘niemand mag mijn hond hebben.' Daartussen liggen zo'n 115 bladzijden met woorden die Bernhard vanuit de hoogte in de bergen als een onzinnige reddingspoging uitkraamt. Eindpunt van zijn drie gedichtenbundels en overgang naar zijn bestaan als romancier. Hij schreef deze tekst aan de vooravond van zijn literaire doorbraak met de roman Vorst. Maar hij heeft deze tekst nooit uitgegeven. Daarvoor gaf hij pas opdracht net voor zijn dood in 1989. Waarom?

Misschien bevat deze tekst meer zin dan de titel laat vermoeden? Feit is dat deze tekst alle thema's en stijlfiguren bevat waarmee Bernhard zijn verdere oeuvre rijkelijk zal vullen; de woede uitvallen, de walging tegenover de rijke bourgeoisie en de intellectuele en politieke elite, de hunkering naar menselijke warmte, het lijden onder aftakeling en ziekte, het onderstrepen van de eigen sterfelijkheid, spelen met woorden als een solist in een jazz jamsession, de obsessionele tirannie van het gewone leven en de onvermijdelijke schoonheid daarvan, het overgeleverd zijn aan gestichten, opvanghuizen, hotels en ziekenhuizen.