Op de binnenkant van de voorkant een ex libris (H.M.F.),

Blz.4/5:
De kerngedachte van de psychotische fenomenen werd herhaaldelijk gelijkgesteld met de reële basis. Deze 'psychische' school verwaarloosde de betekenis van het lichaam bij het ontstaan van geestesziekten. Hun verdienste ligt echter in het ontwikkelen van een psychologische systematiek van psychotische verschijnselen. Tegenover deze richting stond en staat nog de somatische school, welke aan de psychische fenomenen slechts epifenomenale betekenis toekent en ze alleen gebruikt bij het zoeken naar veronderstelde nosogene processen.

Deze school bloeide in de 2e helft van de 19e eeuw, toen de wetenschappelijke psychiatrie onder invloed van de belangrijke ontdekkingen der natuurwetenschap, die toen dagelijks nieuwe en grote vondsten deed, haar vraagstelling en methode wijzigde en de psychische en pathopsychische levensprocessen volgens fysiologische en anatomische wetten trachtte te ordenen en te beheersen. De psychiatrie werd natuurwetenschappelijke biologie. De geestesziekte gold alleen als nevenverschijnsel van cerebrale processen. De psyche was niets, de hersenen alles.

Ten gevolge van het ver doorgedreven hersenonderzoek kwam men tot de cerebrale localisatieleer, welke nog dagelijks in de kliniek onschatbare diensten bewijst bij de diagnose van zenuwlijden. Toen men hiermee niet uitkwam, werd de studie niet alleen tot de schors van de grote hersenen en de subcorticale ganglia beperkt, maar het hele menselijke lichaam, met name het endocriene systeem, werd in het onderzoek betrokken.

Hoewel deze methode van werken onze inzichten verdiepte, kon ze door haar eenzijdigheid op den duur niet bevredigen. De wetten van de somatische pathologie toch, die ze ons leerde kennen, hebben betrekking op het levende protoplasmatische substraat; ze gelden voor ruimtelijk cellulair en intracellulair gebeuren; maar ze zijn tijd- en ik-indifferent en waar het geestesleven juist daardoor gekarakteriseerd is, dat het door een persoon beleefd wordt en als zodanig ingebed is in het doorlevingscontinuüm van een individu, kan de somatologie ons het wezen van de zielsziekten niet ontvouwen.