Band verschoten en roestig. Roestvlekjes op de snede en eerste bladzijden, vooral in de marges. Stevig gebonden exemplaar van de eerste druk.

Recensie Ontmoeting. Jaargang 2(1947-1948)
Maurits Dekker, De aarde splijt, 3e dr. Dezelfde, De knopenman. Uitgeverij Born, Assen. 1947.

De jaren vóór 1939 zullen in de geschiedenis gekenmerkt zijn door de steeds zwaarder wordende dreiging van een nieuwe wereldoorlog, zonder dat men die dreiging kon afweren.
Maurits Dekker moet die machteloosheid hebben gevoeld, toen hij omstreeks 1930 zijn roman De aarde splijt schreef. Daarin trachtte hij zich van de benauwenis te bevrijden door zich in een fantastische poging te verdiepen die een nieuwe oorlog kon vermijden. Zijn verhaal is een spannende geschiedenis geworden, te spannend evenwel en te fantastisch om ons de benauwenis te doen gevoelen van waaruit het geschreven moet zijn. Men leest dit boek als een detective-roman. De spanning sleept u mee, maar het is de spanning van de uiterlijke kant, de intrigue, en niet de innerlijke bewogenheid, het navoelen van deze dagen van dreiging. Misschien ligt de oorzaak daarvan in het feit dat de auteur nog teveel met zijn onderwerp speelt, wat in 1930 nog mogelijk was.

In De knopenman hebben wij een bundel verhalen waarin men Dekker beter als een belangrijk auteur van onze tijd herkent. Het eerste, het surrealistische verhaal De knopenman, achten wij het beste van de bundel. Het is als de grillige fantasie van een droomwereld in al zijn onwezenlijkheid, waarvan de zin net nog aan het begrip ontsnapt, zoals het paranormale, maar waarvan wij het vermoeden hebben dat het al de geheimen van het wezenlijk bestaan dichter benadert dan enig begrip doen kan. De taal is hier tegelijkertijd tot een verfijning en grootsheid gebracht, zoals wij die bij Dekker vroeger nog niet aantroffen.
Het tweede verhaal, Gammastralen, is realistischer, gewoner, ondanks de ongewone stof, en geeft meer een psychologische ontwikkeling. Het derde en laatste verhaal. Colporteur, nadert weer dichter tot de onwezenlijkheid van het eerste, hoewel het de grootsheid daarvan niet bereikt en teveel aan negentiende eeuwse romantiek herinnert.
Wij hebben in dit bundeltje een krachtig bewijs voor Dekkers betekenis als prozaist. In onze literatuur is hij een figuur van formaat. De uitgever komt lof toe voor de mooie verzorging van het bundeltje.
C.V.