- Alle twaalf opstellen in deze bundel hebben de positie van de nationale staat tot onderwerp. De klassieke natie-staat ziet zich anno 1996 geplaatst voor verschijnselen als europeanisering en mondialisering. Leiden deze uitdagingen tot drastische uitholling van de traditionele functies van de staat, zoals het geweldsmonopolie, regelgeving en belastingheffing, en autonoom sociaal-economisch beleid? Of scheppen ze nieuwe kansen voor overleving van een staatsvorm die toch allereerst een historisch gegroeide Westerse constructie is? Of is er nog een derde mogelijkheid, het ontstaan van mengvormen in een 'geglobaliseerde' wereld? Moeten we wel zo rouwig zijn om het eventueel verdwijnen van de traditionele staatsnatie? En hoe verhoudt zich deze problematiek tot de mondiale evolutie van het kapitalisme enerzijds en de verbreding en verdieping van de Europese Unie anderzijds? Op deze vragen proberen de auteurs van dit boek een antwoord te geven. Koen Koch behandelt het proces van 'ontstatelijking' in Europa. Jacobus Delwaide vergelijkt staatsvorming en Europese eenwording. J.Q.Th. Rood wijdt zich aan de trits staat, markt en ideologie. Bart Tromp schetst overlevingskansen van het statenstelsel. G. van Benthem van den Bergh waagt zich aan een algemene theorie van nationale staten. Ernst Hirsch Ballin ziet nieuwe kansen voor de democratische rechtsstaat. J.G. Siccama vraagt zich af hoever de lidstaten van de EU gevorderd zijn op de weg naar de deelstaat. L.A. Geelhoed weegt de rol van de EU af tegen die van de nationale staat als het gaat om markt- en sociaal-economische beleidsintegratie. S. Rozemond belicht het belang van het behoud van vetorecht in de EU, in het bijzonder voor kleine staten als Nederland. Willem Frijhoff ziet in het nieuwe Europa nog een mogelijkheid voor eigenzinnig Nederland als cultuurnatie. En Stanley Hoffmann geeft een zowel sceptische als idealistische visie op Europa.