Rug iets roestig, hoekjes licht gestoten, voor- en achterplat iets beduimeld met kleine vlekjes achter. Bladzijden schoon en nauwelijks verkleurd. Op het eerste schutblad een vaag naamstempeltje (J.W. Rijkhart ?) Stevig gebonden goed exemplaar van deze zeldzame titel.

Recensie:
Op de hoogte, jrg. 3, 01-02-1906, ISRAËL QUERIDO, door L. Bückmann

O, die groote vreugde! „Levensgang" af . . . en hij leefde nog! Hij was gezond, als „herboren, maar nu breeder en rustiger voelend dan ooit" 1), begrijpend thans „de stem van 't Alleven," wetend, dat „akkoord na akkoord van den grooten menschenzang op hem neerdaverde". Leed en armoe en ziekte deinsden in zijn denken naar vergetelheid terug, hij zag alleen de toekomst, die geluk brengen zou, hem, zijn huisgezin, de maatschappij.

„Levensgang" werd begrepen, het werd gewaardeerd, geprezen: werk van zéér goede kunst. Het „sloeg in", werd een der meest besproken boeken uit de laatste kwart-eeuw. Dit staalde zijn energie, moedigde zijn willen aan. Van nu aan stegen zelfs zijn werkkracht en werklust. Een gunstig contract met de Erven F. Bohn stelde hem eenigszins in staat studie-materiaal te verzamelen voor zijn „roman van het land", zonder al te zeer geplaagd te worden door zorg van te moeten „leven".

Querido was er. De groote tijdschriften zouden hem gaarne plaats bieden. In één er van, „Nederland" schreef hij zijne breede studies „Over Literatuur" — felle kritieken op Coenen, Robbers en Couperus — die algemeen de aandacht trokken om 't subtiele analytisch vermogen, de denk-scherpte, zuiverte van formuleering, doordringingskracht tot in den kern van 't besproken werk, welke er uit bleken. Doch deze kritieken namen niet al Querido's tijd in beslag. Ze waren slechts eene afwisseling, eene verfrissching als het ware tusschen zijn scheppend werk.

Vijf jaar had hij te midden der landarbeiders gewoond, hij had hen vergezeld, had met hen geleefd, onversaagd, hij had hun vertrouwen gewonnen en vertrouwen gegeven. Hun liefde, hun haat, hun verlangens en hartstochten, hun verval, héél hun leven wou hij beelden in 'n machtig epos — niet met 't terug-verhalen van 't geobserveerde der z. g. n. „waarnemingskunstenaars", maar los van allen documentueelen bouw, met z'n fantaisie en zijn ziel zelf de realiteit doorlevend van al zijne figuren, van élke figuur afzonderlijk; met zijn verbeelding dus bouwend „hemelhoog boven den vlakken grond van zijn waargenomen realiteit uit, hun wereld van dramaturgie, epiek, psychologie, visioen en plastiek".

Zoo was het voor hem een „goddelijk werken". De realiteit der dingen loslaten, waaraan je de opwekking van je verbeelding te danken hebt. Vier zinnetjes geprevel van 'n boer, 'n boef, 'n bericht en je bouwt 'n wereld van groot gebeur, van karakter en psychologische dramatiek. Nee, deze menschen hebben nooit lijfelijk voor je geleefd, maar wat zou dat? Je zult ze zóó levend scheppen, zoo bezield en zóó vol van de echte driften en menschelijkheid, dat ieder ze ziet, groot, bang, hevig, teeder, vreeselijk of beklagenswaardig.

Daar doorheen meng je, in onbewuste fijnheid, al de gekende realiteit, de diep bestudeerde werkelijkheid der dingen. Het moet geheel in den toon eener machtige werkelijkheid gehouden worden, en toch moet alles er in, door de hoogste verbeelding, als zuivere fantasmagorische schepping uit je gestort zijn.
.
.
.
.


Trefwoordenlijst:
diamantwerkers, arbeidersklasse, sociale kwesties, verbeelding, epiek, psychologie, symboliek, vroeg 20e eeuw, realisme, arbeidersleven, bibliotherapie


Dit boek is geschikt voor bibliotherapie vanwege de thema’s rond sociale rechtvaardigheid, identiteitsvorming, persoonlijke groei en empathie voor de arbeidersklasse.