Band aan de randen beduimeld, opdruk (vooral de rug) vaal. Hoekjes gestoten. Op het Franse titelblad een handtekening (onleesbaar). Bladzijden gaaf, schoon en nauwelijks vergeeld.

TEKSTFRAGMENT:
(Blz. 132)
*"En weêr was het Ellie, of zij een schok voelde in haar hart toen hij aanschelde, met dat hevig, bruusk geluid. Toen zij het hoorde, liep zij haastig naar beneden, als werd zij door een vreemd magnetisme tot dien man getrokken, die buiten stond. En nu ontmoette ze hem geregeld, aan het strand, in het Kurhaus, en bij Wies aan huis, als zij haar kwam afhalen. Zonder het zich nog goed bewust te zijn, werd nu eigenlijk Mombreuils tegenwoordigheid de groote aantrekking van haar amusementen. Vroeger ging ze er alleen heen, om lief en gracieus te doen met haar mooi lichaampje voor allen, en van de gratie van anderen te genieten.

Maar nu dacht ze altijd of Mombreuil er wel wezen zou, en of hij haar ook misschien aardig zou vinden in dit of dat toiletje, en of hij haar zou aanspreken of niet. Als ze hem zag was ze een beetje bang, en hoopte ze dat hij het niet doen zou, maar als hij dan naar haar toe kwam en ze zag in zijn oogen, voelde ze zich weer verwonderlijk blij. Als hij er eenige dagen niet was voelde zij of het groote, volle Kurhaus, waar ze vroeger zooveel genoot, toch eigenlijk leeg was, en keek ze onrustig overal rond waar hij wezen zou. Van Wies hoorde zij eiken dag allerlei nieuws van hem, kleine intieme dingen, waardoor zij het waagde, een beetje in zijn leven door te dringen. Wies vertelde, hoe laat hij opstond, waarmee hij ontbeet, waar hij gevoelig voor was. Ze zeide Ellie, dat oom de minister wel een betrekking voor hem zou vinden, misschien wel iets aan het hof, en hoe de koningin o zelfs eens naar hem geïnformeerd had, toen oom in het paleis had gegeten. Ook van zijn heldenfeiten in Indië, die hij haar tot in de kleinste bizonderheden had moeten beschrijven, vertelde zij Ellie in opgewonden, gloeiende woorden.

Zóó kwam hij altijd grooter en grooter in Ellie's leven, en zij voelde zich tot hem heengetrokken met een onweerstaanbare macht, waaraan zij niet eens trachtte te ontkomen. Zij was zich ook in 't geheel niet bewust, wat haar zoo naar hem toedreef, en liet zich, gewillig kind als ze was, zonder denken heengaan, waar haar neigingen haar stuwden. En ze werd nu eenmaal door die vreemde macht, die zij niet kende en ook niet begrijpen kon, gedrongen naar dien grooten, donkeren man, die daar ineens zoo hevig in haar leven was komen staan. Het was onrustig, en het was beklemmend, en het was bang. Als zij hem niet zag, was zij zenuwachtig en gejaagd, als trok haar iets van verre onweêrstaanbaar aan, wèg van waar ze was.

Somtijds was ze er verdrietig over, en huilde ze wel eens, zonder te weten waarom eigenlijk. Zelfs in haar boudoir, te midden van al haar intieme dingen, in haar kalme atmosfeer van meisje, vond ze niet meer de rust van vroeger. Zij voelde er zich onbevredigd, incompleet, hunkerend naar méér, maar wist niet naar wat."*

RECENSIE:
Voorwoord bij den tweeden druk.
*"Het is nu ruim twintig jaar geleden, sinds Het Vlindertje de romanliteratuur kwam binnenfladderen, en speciaal in den Haag heel wat gemoederen in beweging bracht. Eenige jonge dames en freuletjes meenden, dat zij en niemand anders ‘Het Vlindertje’ geïnspireerd hadden, men wees een nauwelijks boven den maat gegroeid huzarenofficiertje als Pim aan, men meende, dat ik met den ouden heer van Taats een hooggeplaatst persoon had bedoeld, die zich kort te voren, gecompromitteerd in een zedeeschandaal, naar het buitenland ‘verwijderd’ had, enz. enz.

Van dit alles was niets waar, alle in den roman voorkomende personen - behalve eenige bekende Haagsche typen in het Kurhaus - waren fictie. Ik was tot het schrijven van ‘Vlindertje’ gekomen na lezing van Edmond de Goncourt's Chérie, maar de uitwerking van het idee bleek tenslotte een geheel andere te worden.

Nu twintig jaar later, zou Elly van Taats’ milieu een geheel ander zijn. Toen ‘Het Vlindertje’ het leven doorfladderde bestond er nog geen Palace Hotel en geen Pier, en kwam het mondaine publiek nog op het Kurhaus, dat toen een ernstige muziek-tempel was, zonder bioscoop en Variété. Er raasden nog geen auto's door den Haag en er werd nog niet gestept en gefoxtrott, evenmin als er vliegtuigen boven Scheveningen cirkelden. De meeste winkels en établissementen en amusementsgelegenheden van ‘Vlindertje's’ tijd zijn nu reeds verdwenen of veranderd.

Ook de schrijver van het ‘Vlindertje’ is sinds heel wat ouder geworden en zou nù zulk een roman niet meer kunnen schrijven, evenmin als een anderen roman trouwens. Ja, het ‘Vlindertje’ behoort tot mijn ‘Jugendsünden’, maar zijn van alle zonden niet altijd de zoetste en liefelijkste geweest die der jeugd? Ik laat het ‘Vlindertje’ daarom gerust nog eens uitfladderen en kijk haar daarbij even, verwonderd na als ik iets van mijzelf er in terugvind van ruim twintig jaar geleden.*

HENRI BOREL
Scheveningen, 7 October 1921.
.
.


Trefwoorden: Haagse romans, Nederlandse literatuur, Henri Borel, Jugendsünden, 20e eeuw, romantiek, psychologische thema’s, Edmond de Goncourt, historische fictie, Haagse cultuur.