Vertaald uit het Frans door Daniël Visser. Het boek is verfilmd door Concorde Film (titel: La nuit de Varennes). De schrijfster Catherine Rihoit is docente Italiaans aan de Sorbonne in Parijs. Na Portrait de Gabriel vormde het debutantenbal haar definitieve doorbraak. De nacht van Varennes werd verfilmd door Ettore Scola.

Het is de te tijd van de Franse revolutie. In de nacht van 20 op 21 juni 1791 weten de Franse koning Lodewijk en zijn familie uit het Tuileriën-paleis te ontsnappen. Maar in Varennes strandt de vlucht van de koninklijke familie. Het gezelschap wordt gedwongen terug te keren naar Parijs. (Varennes is vooral bekend dootdat koning Lodewijk XVI hier in de nacht van 21 juni 1791 werd gearresteerd toen hij met zijn gezin tijdens de Franse Revolutie trachtte te ontvluchten naar Montmédy, op de grens met de Oostenrijkse Nederlanden, waar zich een loyaal garnizoen bevond.)

De Franse schrijver Restif de La Bretonne is getuige van de gebeurtenissen. Hij ziet in juni 1791 hoe een hofdame van koningin Marie Antoinette in het geheim Parijs verlaat. Hij vermoedt daarom dat de Franse koninklijke familie van de Bourbons de stad ontvlucht zijn. Hij wil getuige zijn van die belangrijke gebeurtenis en zet de achtervolging in. Op zijn weg ontmoet hij allerlei interessante figuren, met wie hij politieke en filosofische discussies voert.

Catherine Rihoit gebruikt deze gebeurtenis als kader voor een historische roman over het Frankrijk van 1791, kort na de revolutie - vlak voor de definitieve val van de Franse monarchie. Get beeld van de nieuwe tijd krijgt gestalte in de gesprekken van de reizigers. Zij reizen in een postkoets achter het koninklijk gezelschap aan. Onder hen zijn de Amerikaanse revolutionair Tom Paine, een Jakobijnse student, een sopraan, een hofdame en haar kapper. De hoofdpersonen zijn de hoogbejaarde Giacomo Casanova en Nicolas Edme Restif. Het filmische kader van De nacht van Varennes krijgt een extra dimensie door de overgang van een 18de-eeuwse kijkmachine naar een flash forward naar 1993.