Vorige Volgende
[p. 96]
Op het spreekgestoelte
Parlement komt van parler, wat spreken betekent. Helaas heeft men er in Nederland een lirement van gemaakt. (lire = lezen)

De ‘redevoeringen’ van de meeste dames en heren afgevaardigden worden thuis achter het schrijfbureau geboren, d.w.z. op papier gezet. Die rede wordt vermenigvuldigd en tijdig aan de pers ter hand gesteld. Iedere rechtgeaarde parlementariër haalt nu eenmaal graag de krant.

De ‘geachte afgevaardigde’ zit na die distributie, als het eenmaal haar (zijn) beurt is op het spreekgestoelte, uit de aard der zaak wel met handen en voeten, in dit geval: met lip en tong, aan dit op papier neergelaten geesteskind vast. Er zijn meer negatieve aspecten. De serene sfeer waarin dit studeerkamerprodukt tot stand kwam, wijkt meestal nogal af van het klimaat in de plenaire zaal op het ogenblik van voorlezen. Daar zit een stukje kortsluiting. Vaak blijken collega's die met dezelfde stof aan hun schrijftafels worstelen, vergelijkbare episoden uit de pen te hebben laten vloeien. De diverse lezingen vertonen forse repetitie-elementen. Dat komt de aandacht in de bankjes en op de tribunes niet ten goede. Lollies waaraan al eerder is gelikt, hebben geen hoge verkoopwaarde. Wie voor-fabriceert is bepaald niet in een positie om ad rem in te haken op wat voorgangers achter het katheder ten beste gaven.

Toen ik de parlementaire arena binnentrad, was ik vastbesloten om, eenmaal op het sprekersbankje staande, zonder papier, uit het hoofd te opereren. Op de oppervlakkige toeschouwer kan dat de indruk maken dat de geachte spreker zijn betoog uit de mouw staat te schudden. Dit nu is een vergissing. De voorbereiding van zo'n rede vraagt veel meer tijd dan het uitschrijven van een tekst. Het dwingt de spreker om een kernachtig, logisch sluitend verhaal te componeren dat om een beperkt aantal spillen draait. Vlak voortkabbelende, breed uitwaaierende verhalen met de diepgang van een bierplas op de stamtafel zijn in geen enkel hoofd te proppen. Wie uit het hoofd werkt moet beperking tot hoofdzaken en discipline bij de compositie opbrengen. Het is ermee als met die professor die verzuchtte: het verhaal is lang geworden, ik had geen tijd om een kort te maken. Overigens moet hij die iets beknopt wil zeggen, wel over een ruime woordenschat beschikken.