Ter gelegenheid van het vierde eeuwfeest van de sluiting van de Unie van Utrecht (1579) verschijnt dit originele boek over de eerste helft van de Tachtigjarige Oorlog. In deze uitgave staat centraal welke betekenis dit feit uit 1579 heeft gehad. Heeft het een ommekeer teweeg gebracht in de zeventien Nederlandse gewesten? Kan het worden gezien als het ogenblik waarop de Nederlandse staat werd geboren? \nOm die vragen te beantwoorden wordt in het eerste deel van het boek geschetst hoe de maatschappelijke, economische, staatsrechtelijke en godsdienstige toestand in de Lage Landen was omstreeks 1559, het jaar waarin koning Filips II uit de Nederlanden naar Spanje vertrok. \nIn het tweede deel worden de gebeurtenissen beschreven die sinds 1559 leidden tot de sluiting van de Unie van Utrecht en de ontwikkelingen tussen dat moment en de totstandkoming van het Twaalfjarig Bestand in 1609.\nIn het derde deel komen opnieuw de maatschappelijke, economische, staatsrechtelijke en godsdienstige toestanden aan de orde, nu omstreeks 1609. Door deze opzet was het mogelijk, de situatie van 1559 met die van 1609 te vergelijken, na te gaan welke ontwikkelingen tot veranderingen leidden en welke rol de Utrechtse Unie in het geheel speelde.\nHet boek is rijk geïllustreerd met afbeeldingen die zijn geselecteerd door het Centraal Museum in Utrecht, in het kader van de Nationale Herdenkingstentoonstelling \"De kogel door de kerk?\"