Het Geuzenboek is de indrukwekkende rehabilitatie van de geuzen in Vlaande- renland en vooral van Gent, dat tot het laatst, toen Maastricht en Antwerpen al gevallen waren, standhield tegen de Spanjaarden. Het is als een door een modeme Herodotus of Tacitus geschreven epos van de bos- en watergeuzen die in de zestiende eeuw in de Neder- landen -in Holland, maar vooral ook in Vlaanderen - hebben gestreden tegen de tirannie van de Spanjaarden, de inquisitie, paternostertroepen en andere meelopers van de Spaans-katholieke terreur. Allerlei details van dit historische drama lagen verscholen in uiterst gespecialiseerde deelstudies, scripties en dissertaties. Boon heeft het spectaculairste matenaal eruit gelicht en met meesterhand in een origineel, bezield verband gebracht.

Hoe de Noordelijke Nederlanden herboren konden worden als de Republiek van de Oranjes is al door tal van geschiedkundigen geschreven; hoe het Zuiden ten onder ging in bloed en tranen is echter nog weinig belicht. Sleutelfiguren in dit brute, bizarre spel van revolutie en reactie, terreur en tegenterreur waren Alva, Philips II, de aanvoerders van de Spaanse soldateska, Willem van Oranje, Lumey en de ande- re geuzenleiders. Hoofdrolspelers tot het bittere eind waren echter de geu- zen, die de Spaanse furie wisten te weerstaan. Zij hielden koppig vol waar zoveel edelen bezweken. Zelfs Willem van Oranje was bereid, in zijn op eigen macht gerichte opportunisme, de idealen van de geuzen prijs te geven.

Louis Paul Boon voltooide Het Geuzenboek slechts enkele maanden voor zijn dood in mei 1979. Het Geuzenboek kan beschouwd worden. als het laatste deel van Boons trilogie over de sociale ontwikkelingen in Vlaanderen die begon met Pieter Daens en een vervolg kreeg met De Zwarte Hand.