De Reden van Gebaren in het Middeleeuwse Westen

Karel de Grote draait aan zijn baard en huilt; voor Willem de Veroveraar legt Harold een eed af met zijn handen op relikwieën; met uitgestrekte armen verheft de priester de hostie, terwijl de gelovigen, op hun knieën en met gevouwen handen, ernaar staren; allen maken een kruisteken. Of deze gebaren ons nu verrassen of nog steeds vertrouwd aanvoelen, ze zijn onlosmakelijk verbonden met een cultuur en haar geschiedenis. Want er bestaan geen "natuurlijke" gebaren: elke beschaving ontwikkelt sociale gebruiken van het lichaam, die door de tijd heen veranderen.

In dit boeiende werk verkent Jean-Claude Schmitt de geschiedenis van gebaren in het Westen, van de late Oudheid tot de centrale Middeleeuwen. Al vanaf de eerste pagina’s benadrukt hij een cruciale kwestie: de historicus heeft, in tegenstelling tot een etnoloog of socioloog, geen directe toegang tot de gebaren van het verleden. Hij ontdekt ze via geschriften of afbeeldingen, representaties die ook interpretaties zijn, gekleurd door de cultuur van die tijd. Dit perspectief verrijkt de vraagstelling: wat betekent het om "een gebaar te maken" in de christelijke samenleving van de Middeleeuwen? Hoe beoordeelde men destijds het lichaam, zijn bewegingen en houdingen? Bestond er toen een of meerdere theorieën over gebaren?

Een onmisbaar boek voor liefhebbers van middeleeuwse geschiedenis, dat uitnodigt om de lichaamstaal van een ver verleden opnieuw te ontdekken – een taal die nog steeds tot de verbeelding spreekt.