In de 'lange dertiende eeuw' bestond een ongekende uitwisseling van personen, goederen en kennis tussen landen, volken en culturen van de oude wereld (Europa, Azië en Noord-Afrika). De economische vitaliteit en de religieuze expansiedrang van Europa leidden tot een toename van handelscontacten en de verbreiding van het christelijke geloof en vormden de belangrijkste krachten achter de Spaanse Reconquista en de kruistochten.

De strijd bracht ridders uit heel Europa in contact met de hoogontwikkelde Arabische cultuur en met luxeartikelen die voordien nauwelijks bereikbaar waren geweest. Men kreeg te maken met het immense Mongoolse rijk, dat zich uitstrekte van Peking tot Polen en Perzië. De Mongolen vormden zelf geen culturele grootmacht, maar speelden een belangrijke rol in de culturele uitwisseling tussen landen die aan verschillende uiteinden van de wereld lagen. Europese handelaren, diplomaten en missionarissen reisden tot ver in Azië, iets wat eeuwenlang onmogelijk was geweest.

De intensivering van deze contacten bracht een enorme hoeveelheid nieuwe kennis en ervaringen mee naar Europa. Als gevolg daarvan vond een herijking plaats van de Europese identiteit en moest men zijn houding tegenover andere culturen herzien.

Kennis op kamelen schetst de ontwikkelingslijnen van de contacten en beschrijft de doorwerking ervan in de Europese samenleving en het westerse wereldbeeld.