Ten geleide
Ter gelegenheid van vijftig jaar bevrijding na de tweede Wereldoorlog brengt de vereniging Historische Kring Velsen (HKV) een boek uit over Velsen, een gemeente in oorlogstijd.
In het voorjaar van 1994 is binnen het bestuur van de nog jonge vereniging de wens geuit om in 1995 een publikatie te doen verschijnen over een periode uit de geschiedenis van Velsen, een donkere periode die zo ingrijpend is geweest voor het leven van de inwoners van deze gemeente.
Gezien de ligging van Velsen aan de kust en aan de monding van het Noordzeekanaal heeft de bezetter een groot deel van de gemeente veranderd in een vesting. Vele inwoners van IJmuiden, Velsen-Noord, Driehuis en Santpoort-Noord werden gedwongen te evacueren en anderen verhuisden om plaats te maken voor de evacués. Al spoedig in het eerste oorlogsjaar is voor de joodse inwoners de onderdrukking door de bezetters en door collaborateurs verhevigd en voor velen volgde deportatie naar vernietigingskampen.
Teneinde de verdediging van de Festung IJmuiden tegen geallieerde aanvallen vanuit zee mogelijk te maken is afbraak gelast van talloze woningen en gebouwen in grote delen van de gemeente. Bovendien hebben zware bombardementen van de geallieerde luchtmacht op strategische doelen van Kriegsmarine en Wehrmacht slachtoffers onder de burgerbevolking geëist en nog meer schade toegebracht aan de bebouwing.
Er zijn vele aspecten van de oorlogsperiode al eerder beschreven en nog te beschrijven. De auteurs en de redactie hebben getracht uit archieven, andere geschreven bronnen en door middel van interviews licht te werpen op een veelheid aan onderwerpen. De inhoud van het boek is in grote lijnen chronologisch van opbouw. Uitvoerige documentaire artikelen zijn gegroepeerd in een eerste deel, daarna volgen interviews en korte artikelen. Tenslotte is een aantal artikelen van journalistieke aard opgenomen. Het geheel is geïllustreerd met afbeeldingen en documenten, welke veelal niet eerder zijn gepubliceerd.
Het bestuur van de Historische Kring Velsen hoopt met deze uitgave een bijdrage te geven aan de vergroting van de kennis over een periode uit de geschiedenis van Velsen welke gekenschetst kan worden als een zwarte bladzijde. Dat heeft bij de vormgeving van het boek dan ook het karakter van het omslag bepaald: een zwartboek.
Moge het boek bijdragen aan een gepast herdenken en inspireren tot samenleven vanuit respect voor elkaar, nu en in de toekomst.
Velsen, 5 mei 1995
A.Brunekreef erevoorzitter
G.E. Hartendorf voorzitter
J.V. Suurmond secretaris