P. Davidse: Het beschermend Schild

100 jaar Gereformeerde Gemeente Oostkapelle

De  geschiedenis van de Gereformeerde Gemeente van Oostkapelle, zoals beschreven in dit boek staat niet op zichzelf. De afscheiding uit de Hervormde Kerk zoals die plaatsvond in 1834 en volgende jaren was niet een revolte tegen de kerk en haar bestuurders, maar een protest tegen de in de kerk ingevoerde liberalisering. De algemene opvatting van de afscheidenen was dat "moeder", de vaderlandse kerk, met het binnenhalen van de verlichtingsgedachte haar belijdenis los liet en daarmee haar trouwe kinderen in de steek liet. Ondanks dat liefdeloze gebaar bleef men zich echter aan de "moederkerk" verwant voelen. Daarom was de Afscheiding geen triomfantelijke uittocht, maar veelmeer een treurig verlaten van de kerk die men lief had. Men stelde zich niet tot doel nieuwe kerken te stichten, maar richtte zich juist tot de oude moederkerk om haar tot wederkeer te bewegen. Dat zal mede de reden geweest zijn waarom het vrij lang duurde voor er wat regel, wat organisatie kwam in de gelederen van de afgescheidenen. Men wilde niet, maar werd gedwongen. En toen er orde en regel kwam, was men het met elkaar lang niet eens over een verscheidenheid van zaken. Zo onstonden meerdere, zich toch wel aan elkaar verwant voelende kerkelijke gemeenten. Aan het eind van de negentiende eeuw tork de Doleantie, met dominee Klaarhamer als stuwende kracht, zijn sporen over Walcheren. Van toen af stabiliseerde de toestand zich wat. Christelijk Afgescheidenen, Christelijk Gereformeerde Gemeenten, Dolerenden, Kruisgemeenten en Ledeboerianen gingen zich als georganiseerde verbanden profileren. Ze bleven echter allen op zichzelf staan. Zo werd in 1900 de Middelburgse Ledeboeriaanse streekgemeente in drie plaatselijke gemeenten opgesplist. Deze werden gevestigd in Aagtekerke, Middelburg en Oostkapelle. Oostkapelle was vanaf het begin een regionale gemeente met lidmaten in Grijpskerke, Serooskerke, Oostkapelle en Vrouwenpolder. In 1907 ging Oostkapelle mee in de vereniging tussen de Kruisgemeente en de Ledeboerianen en werd toen een Gereformeerde Gemeente. Van 150 lidmaten in het beginstadium groeide de gemeente in een eeuw tijd tot bijna 700 leden. Deze groei mag niet toegeschreven worden aan kerkleden of ambtsdragers. Er zijn tijden geweest dat het er hachelijk uitzag voor de gemeente. Maar er ws een beschermend Schuld. Dankzij dat Schild bleef de gemeente in stand en mag er een herdenking zijn. In het kerkelijke leven gaat het om vruchten van de prediking: zij worden hier gevonden. En om de eer  van God; die komt Hem alleen toe.