Van de achterflap:
'Tijd zonder klokken' is de nieuwe roman van de Duitse schrijver Horst Bienek over het katholieke provinciestadje Gleiwitz in Opper-Silezië, eertijds aan de Pools-Duitse grens. Daar vond op 31 augustus 1939 een gefingeerde overval plaats op de radiozender, de aanleiding die Hitler zocht om Polen binnen te vallen en die in feite het begin was van de Tweede Wereldoorlog.
'Tijd zonder klokken' speelt op een later tijdstip, namelijk op Goede Vrijdag in 1943. Op die dag worden ook in Gleiwitz de klokken uit de kerktoren gehaald om te worden omgesmolten. Dat trekt veel aandacht, meer dan de deportatie van een groep Joden die op een laadperron bij een groter transport worden gevoegd. Deze slachtoffers verkeren aanvankelijk nog in de veronderstelling dat ze naar Riga worden gebracht en dat ze zullen worden geruild voor Amerikaanse vrachtauto's. Ze gaan echter naar Auschwitz.
In deze roman staat de familie Piontek centraal. Het dienstmeisje van de familie Piontek is weggehaald, omdat ze iets zou hebben gehad met een Ostarbeiter. Steeds meer vrouwen gaan in het zwart gekleed en er worden steeds meer doodsmeldingen van mannen aan het front ontvangen. Maar nog altijd vechten de katholieke jongetjes tegen de protestanten - en wordt er zo goed en zo kwaad als dat gaat 'normaal' geleefd. Er wordt gepraat over Stalingrad, over de bombardementen op West-Duitse steden, over de mannen in het leger. Maar veel wordt er nog weggeduwd. Velen weten nog niet dat de oorlog allang verloren is. Er wordt niets mooi gemaakt, niets heroïsch. Het stadje stikt nog in zijn kleinburgelijkheid, het zal daarna in iets anders stikken.

Horst Bienek werd in 1930 in Gleiwitz in Opper-Silezië geboren. In de jaren na de oorlog studeerde hij aan het Berliner Ensemble van Berthold Brecht en Helene Weigel. Daar werd hij, zogenaamd wegens spionageactiviteiten gearresteerd. Na een veroordeling tot 25 jaar dwangarbeid bracht hij vier lange jaren door in Workuta (Siberië), waarna hij werd vrijgelaten en zich in West-Duitsland wist te vestigen. Bienek publicereerde poëzie, verhalen, romans en essays en viel ook op door verscheidene films die hij zelf regisseerde. 'De eerste polka' vormt de opening van de Gleiwitz-trilogie. Ook verscheen in Elseviers Literaire Serie 'De eerste polka'. (Ook verkrijgbaar in deze Boekwinkel!).