• Tweetalige uitgave: Nederlands en Duits

• 'Schriftenreihe zur religiösen Kultur
Band 3
herausgegeben vom
Freundeskreis Heimathaus Münsterland e. V., Telgte
Schriftleiter Thomas Ostendorf'

• Dieses Werk entstand mit der freundlichen Unterstützung der Nordrhein-Westfalen Stiftung

'VOORWOORD
De basis van dit boek is gelegd in Westerland op Sylt.
Bij een bezoek op 21 juli 1961 aan de tegelverzamelaar Hans Werner Jessel (1887-1973) werd ik geconfron-teerd met een aanzienlijke verzameling tegels, het merendeel met bijbelse taferelen.
De vier muren van het vertrek waren van onder tot boven met tegels bekleed.
De heer Jessel had een lijst aangelegd (gedateerd: 31.1.1960) van alle hem bekende bijbelse voorstellingen op tegels. Dat bleken 194 taferelen te zijn: Oude Testament 103, Nieuwe Testament 91.
Deze lijst heb ik voortdurend weten uit te breiden; nu na 30 jaar is het aantal verschillende voorstellingen 592: Oude Testament 319, Nieuwe Testament 273 (dat isoverigens dezelfde verhouding als die van de lijst van Jessel!).
Met veel enthousiasme vertelde de heer Jessel over zijn bijbeltegels en dat deed mij besluiten daaraan extra aandacht te schenken. In de loop van de jaren ontstond een omvangrijke documentatie van bijbeltegels in particulier en openbaar bezit, zowel van losse tegels als tegels op hun oorspronkelijke plaats in eenvoudige woningen en in boerderijen, maar ook in kloosters, kerken en paleizen van Cadiz tot St. Petersburg.
Bijbeltegels zijn in Nederland vooral te vinden in boerderijen van Limburg tot Groningen, in de ene streek wat meer, in de andere wat minder. Het is in het bijzonder de haardstede in de keuken waar tegels zijn toege-past, maar soms ook is de keuken rondom ter hoogte van een lambrizering of geheel vanaf de vloer tot de zoldering betegeld. (...).
De bijbeltegel is een typisch Nederlands produkt, in andere landen werden die niet of nauwelijks gefabri-ceerd. slechts de Engelse fabrieken hadden één of meer series bijbeltegels in produktie. (...).
In dit boek staat de bijbeltegel centraal. Daarom zijn wij gebonden aan de bijbelse scènes die op de tegels zijn aangetrofen. Het kan derhalve geen volledig overzicht zijn van de Bijbel.
Wij hebben geenstichtelijke verhalen geschreven, maar hebben het bijbelverhaal letterlijk en zo kort mogelijk weergegeven. Een exegese geven wij niet, dit zou buiten het bestek van het boek vallen.
In 1987 was het zover dat de verzamelde gegevens geselecteerd en beschreven konden worden. Ik ben geen theoloog en daarom heb ik ds. J.J.W.A. Wijchers te Den Haag gevraagd om miojn teksten te contro-leren en waar nodig uit te breiden of te bekorten. Bovendien schreef hij de inleidingen voor het Oude en Nieuwe Testament en voor de gelijkenissen en wonderdaden. (...).

Jan Pluis'.

Dit boek - een magnum! - is een imponerend monument voor de bijbeltegel.
En een monumentje in onze kast.
Een bezit om te koesteren.