sociologische monografieën
Jürgen Habermas, geboren in 1929 in Gummersbach, studeerde in Göttingen Duitse literatuur, geschiedenis en filosofie, en volgde bovendien colleges in psychologie en economie. In 1956 werd hij assistent van Adorno aan het Institut für Sozialforschung. In 1964 volgde hij Horkheimer op als hoogleraar in de sociologie en filosofie te Frankfurt. Na een aantal conflicten met de linkse studenten zegt hij in 1970 Frankfurt vaarwel en wordt directeur van het Max Planckinstituut te Starnberg, waar hij zich bezighoudt met het onderzoek naar de levensvoorwaarden van de wetenschappelijk-technische wereld.
In 1974 werd hem de Hegel-prijs van de stad Stuttgart toegekend.
Habermas heeft zich intensief beziggehouden met de kritische theorie, waarvan Horkheimer de grondlegger was. Hij is bekend geworden door zijn aandeel in de 'Positivismusstreit', een wetenschappelijk gevecht tussen empirisch-analytici en aanhangers van de kritische theorie over wat sociologie is en hoe sociologie (of eigenlijk iedere wetenschap) beoefend moet worden.
Een belangrijk punt is de relatie tussen wetenschap en politiek. Habermas heeft zich fel verzet tegen een scheiding tussen deze twee en ontwikkelde het 'pragmatisch model', waarin de strikte scheiding tussen de functies van de wetenschapper en de politicus wordt opgeheven en een kritische wisselwerking tussen beiden bepleit. Hierbij is ook de publieke opinie van groot belang.
Verder heeft Habermas, evenals Marcuse, veel aandacht besteed aan de problemen van techniek, technologie en technische rationaliteit, aan de verhouding tussen technische vooruitgang en sociale leefwereld en aan de democratie in de moderne industriële maatschappij. Ook hier weer komt de noodzaak aan de orde van een kritische openbare mening over de centrale doelstellingen van de maatschappelijke ontwikkeling.
Al deze thema's komen in deze bundel, die een keuze bevat uit Habermas' werk, naar voren.
In deze tweede druk is een inleiding over enkele recente ontwikkelingen in het denken van Habermas opgenomen, van drs. J. Baars, docent geschiedenis van de sociologie en theoretisch-wijsgerige sociologie aan de Vrije Universiteit te Amsterdam.