Vijftig eeuwen volk langs de IJssel is kennelijk met zoveel plezier geschreven dat men zich moeilijk kan voorstellen dat het boek eigenlijk is geboren uit ergernis. De beide auteurs, de journalist Willy H. Heitling en de historicus Leo Lensen, konden het niet verkroppen dat er nog nooit een geschiedenis was geschreven van de rivier in het gebied, waar ze hun jeugd hebben doorgebracht. Toen ze eenmaal aan het karwei waren begonnen bleek dat ze niet de enigen waren die dit tekort aanvoelden. Ze kregen zoveel medewerking van archieven, bibliotheken, musea en wetenschappelijke instituten dat hun werk niet beperkt behoefde te blijven tot een recycling van bestaande literatuur. Zo rolden ze in de jarenlange arbeid, die het verhaal oplevert van de kleinste van onze grote rivieren; de historie van de IJssel, die een belangrijke functie heeft gehad, niet alleen voor de onmiddellijke omgeving maar ook in het grotere geheel van de vaderlandse en Westeuropese geschiedenis. Dit is het verhaal van Drusus, de Romeinse opperspitter, maar ook dat van de Liemers, die al dat water maar over zich heen moest laten gaan, het verhaal van vechtende bísschoppen, graven en hertogen, maar ook van de gewone man, die de klappen kreeg, van de gewone vrouw, die clandestien wat bier brouwde, van de 'vrouwkens van soeten levene’ die hun taak in de dienstverlenende sector op het kerkhof vervulden en van IJs… _ selsteden als Bronkhorst en Wilsum, die maar niet wilden groeien. De Veluwe en Twente komen aan de beurt, maar natuurlijk ook Utrecht, dat in Overijssel de lakens uitdeelde — of tenminste trachtte dat te doen en Münster, dat nu en dan in troebel water kwam vissen. De gemoedelijke Geldersman ” uit de VVV-brochures blijkt Amsterdam te hebben geplunderd en Edinburg te hebben belegerd. En die van Overijssel deden maar “steeds hun best nergens aan mee te betalen. De schrijvers gaan recht op de man af. Een voorwoord, de traditionele kreukelzone tussen lezer en tekst, vonden ze bij deze opzet overbodig. Het is een kostelijk boek geworden met een vlot geschreven tekst, waarin duizenden gegevens op een prettig leesbare manier zijn verwerkt. De geschiedenis van Vijftig eeuwen volk langs de IJssel eindigt waar die van ons begint: in mei 1945,